Tác giả: Sean Lee
Biên dịch: Bạch Ngữ Blockchain
Khi thị trường tiền điện tử bước vào một chu kỳ tăng giá mới, câu hỏi được quan tâm nhất là liệu tài chính phi tập trung (DeFi) có một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý. Mặc dù cơn sốt DeFi vào năm 2020 đã thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ hệ sinh thái blockchain, nhưng chu kỳ này có thể sẽ diễn ra theo một cách trưởng thành và hợp lý hơn, với sự nhấn mạnh vào tính thực dụng và tính bền vững lâu dài.
1. Tại sao DeFi lại quan trọng hơn bao giờ hết
DeFi đã vượt ra khỏi nguồn gốc thử nghiệm của nó và trở thành nền tảng cho sự đổi mới trong blockchain. Thông qua việc sử dụng hợp đồng thông minh và cơ sở hạ tầng phi tập trung, nó cung cấp cho hàng triệu người dùng trên toàn cầu các kênh dịch vụ tài chính dân chủ hóa.
DeFi không còn là một thí nghiệm ở rìa nữa, mà là một công nghệ đột phá đã được chứng minh. Vào năm 2021, khoảng 1,4 tỷ người trên thế giới không có tài khoản ngân hàng, và thêm 1 tỷ người được coi là thiếu các dịch vụ ngân hàng. DeFi cung cấp một con đường dẫn đến sự bao phủ tài chính, cho phép người dùng vượt qua các trung gian tài chính truyền thống. Ngày nay, stablecoin đã trở thành một trụ cột của thị trường, trong khi các nền tảng vay/cho vay DeFi, sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và các giao thức cầm cố đã hoàn toàn thay đổi cách thức lưu chuyển vốn.
2. Chu kỳ tăng giá hiện tại
Để đánh giá khả năng xuất hiện của một chu kỳ DeFi, chúng ta cần phân tích động thái thị trường hiện tại. Trong đợt tăng giá đang diễn ra, giá của Bitcoin và các tài sản lớn đã tăng trở lại, với tổng giá trị vốn hóa thị trường vượt quá 3 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, sự tăng trưởng của DeFi không chỉ phụ thuộc vào tâm lý lạc quan của thị trường. Các chỉ số then chốt cần theo dõi là:
1) Thanh khoản: Tổng giá trị khóa (TVL) trên các nền tảng DeFi tăng lên cho thấy sự tăng cường niềm tin của người dùng. Dữ liệu mới nhất cho thấy TVL đang tăng ổn định, hiện vượt quá 75 tỷ USD.
2) Sự quan tâm của các tổ chức: Các tổ chức như BlackRock và Goldman Sachs đang khám phá cơ sở hạ tầng DeFi, cho thấy xu hướng áp dụng chính thức đang hình thành.
3) Tăng trưởng người dùng: Hoạt động ví trong các giao thức DeFi tăng 30% so với quý trước, phản ánh sự tham gia ngày càng tăng của người dùng.
3. Sự trỗi dậy của các nhà sáng tạo DeFi
Sự tăng trưởng của Tổng giá trị khóa (TVL) DeFi đã tạo ra nhiều giải pháp sáng tạo mới trên thị trường. Trong số các tác nhân mới nổi định hình giai đoạn phát triển tiếp theo, Nudge nổi bật lên. Công ty này đã giới thiệu một cơ chế cơ bản hoàn toàn mới trong hệ sinh thái DeFi: các khoản thanh toán khuyến khích có thể lập trình, được gọi là "nudges".
Phương pháp của Nudge được gọi là "nguyên tố tái phân bổ", đại diện cho sự thay đổi trong cách thức sử dụng tài nguyên trên các nền tảng DeFi. Người dùng có thể nhận được phần thưởng bằng cách tái phân bổ tài sản, trong khi các giao thức thu được các công cụ thu hút và giữ chân người dùng có thể đo lường và mở rộng. Khái niệm này vượt xa các khoản thưởng Token truyền thống, cung cấp một cơ chế nhắm mục tiêu và hiệu quả hơn cho sự tăng trưởng của hệ sinh thái.
Maier chia sẻ: "Cảm hứng cho các cơ chế khuyến khích đến từ sự cạnh tranh giành lấy cùng một nhóm người dùng và vốn của nhiều giao thức. Bằng cách cho phép người dùng thu lợi nhuận thông qua việc tái phân bổ tài nguyên, chúng tôi đã tạo ra các động lực mới, khiến hành động của họ phù hợp với sự thành công của toàn bộ hệ sinh thái rộng lớn hơn."
Các doanh nghiệp mới nổi khác bao gồm Convex Finance và Tokemak. Convex Finance được xây dựng trên nền tảng Curve Finance, cung cấp thêm cơ hội sinh lợi cho các nhà cung cấp thanh khoản và người cầm cố Curve thông qua việc đơn giản hóa các khoản thưởng và tăng các biện pháp khuyến khích. Ở một khía cạnh khác, Tokemak đóng vai trò là nhà cung cấp thanh khoản phi tập trung, tối ưu hóa việc triển khai vốn trong toàn bộ hệ sinh thái thông qua bộ phản ứng thanh khoản độc đáo của nó.
Trong khi các giải pháp DeFi tập trung vào người dùng bán lẻ (như Nudge) nhằm giúp người dùng cá nhân dễ dàng tiếp cận các công cụ tài chính hơn, thì một nhóm ứng dụng DeFi khác lại tập trung vào các tiện ích công cộng dành cho tổ chức, nhằm lấp đầy khoảng cách giữa tài chính truyền thống và hệ thống phi tập trung. Ví dụ, Project Guardian ở Singapore thông qua việc thử nghiệm Token hóa trái phiếu và tiền gửi đang khám phá DeFi dành cho tổ chức, nhằm đánh giá tiềm năng của cơ sở hạ tầng tài chính phi tập trung. Được hỗ trợ bởi Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS), nó nhằm kết hợp tài sản Token hóa với các nhóm thanh khoản được cấp phép, cung cấp một lộ trình an toàn và có thể mở rộng cho việc áp dụng của các tổ chức.
4. Vai trò của quản lý
Một trong những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến tương lai của DeFi là quản lý. Khi các chính phủ trên toàn thế giới nỗ lực giải quyết thách thức trong việc quản lý các hệ thống phi tập trung, các chính sách mới sẽ có tác động đáng kể đến DeFi. Sự rõ ràng về mặt quản lý có thể thúc đẩy DeFi vào chính thống, nhưng cũng có thể kìm hãm sự tăng trưởng của nó.
Các diễn biến gần đây cho thấy cả mặt tích cực và tiêu cực. Quy định về Thị trường Tài sản Tiền điện tử (MiCA) của Liên minh Châu Âu nhằm tạo ra một khuôn khổ toàn diện cho các tài sản tiền điện tử, bao gồm cả các giao thức DeFi. Mặc dù điều này cung cấp một con đường để hợp pháp hóa, nhưng những phê bình cho rằng các yêu cầu quá nghiêm ngặt có thể cản trở sự đổi mới.
Ở Hoa Kỳ, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) đã tăng cường kiểm tra các nền tảng DeFi, nhấn mạnh sự cần thiết phải tuân thủ các luật chứng khoán hiện hành. Điều này khiến nhiều dự án xem xét việc áp dụng cấu trúc Tổ chức Tự trị Phi tập trung (DAO) để đối phó với các rào cản quản lý. "Mặc dù quản lý là cần thiết, nhưng cần phải duy trì sự cân bằng để thúc đẩy sự đổi mới," Maier nói.
Để hiểu sâu hơn về các vấn đề quản lý, tôi khuyên bạn nên đọc "Các yếu tố then chốt của một khuôn khổ DeFi hiệu quả", do Ủy ban Đổi mới Tiền điện tử xuất bản, trong đó tôi là một trong những tác giả. Ở đây, chúng tôi đề cập đến các nguyên tắc để xây dựng các chính sách khuyến khích đổi mới, đồng thời đảm bảo bảo vệ người tiêu dùng và ổn định tài chính.
5. Những gì có thể thúc đẩy chu kỳ DeFi này?
Trong đợt tăng giá này, có một số yếu tố có thể khơi dậy lại chu kỳ DeFi:
1) Sự quan tâm của các tổ chức: Khi các tổ chức tài chính truyền thống khám phá công nghệ blockchain, DeFi có thể đóng vai trò là cầu nối giữa các hệ thống tập trung và phi tập trung.
2) Các giải pháp mở rộng Tầng 2: Các tác nhân mới nổi trong lĩnh vực này đang làm cho DeFi dễ tiếp cận và hiệu quả hơn về chi phí, có thể thúc đẩy việc người dùng áp dụng.
3) Token hóa tài sản thế giới thực: Việc tích hợp tài sản thế giới thực vào các nền tảng DeFi có thể thu hút một đối tượng khách hàng rộng hơn và tăng tính thực dụng.
Maier chia sẻ: "Chu kỳ DeFi tiếp theo sẽ ưu tiên tính thực dụng hơn là sự đầu cơ."
6. Kết luận
Mặc dù vẫn còn những bất định về mặt quản lý và tâm lý thị trường, nhưng nền tảng cơ bản của DeFi vẫn mạnh mẽ. Với sự dẫn dắt của các nền tảng sáng tạo như Nudge và sự tiến bộ liên tục của công nghệ blockchain, DeFi có triển vọng phục hồi trong đợt tăng giá này. Những tháng tới sẽ rất quan trọng để xác định liệu DeFi có thể vượt qua các thách thức và giành lại vị trí là động lực chính của hệ sinh thái tiền điện tử hay không.
