Dầu mỏ, Quyền lực, Dân chủ và Đồng đô la: Phước lành hay Lời nguyền?
Lịch sử Iran cung cấp câu trả lời:
1901–1950s | Thời đại của những nhượng bộ
Mọi chuyện bắt đầu bằng một chữ ký. Các công ty phương Tây đã giành được những thỏa thuận bất cân xứng, gần như kiểm soát hoàn toàn dầu mỏ của Iran. Trong khi nguồn tài nguyên này thúc đẩy ngành công nghiệp toàn cầu, lợi nhuận phần lớn lại chảy ra khỏi đất nước.
1951–1953 | Dân chủ vs. Dầu mỏ
Năm 1951, Thủ tướng được bầu cử dân chủ Mohammad Mossadegh đã đứng lên bảo vệ chủ quyền bằng cách quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu mỏ. Phản ứng là gì? Một cuộc đảo chính năm 1953 được CIA và MI6 hậu thuẫn. Mossadegh bị lật đổ, Shah được trao quyền, và lợi ích dầu mỏ của phương Tây được khôi phục.
1979 | Bước ngoặt lớn
Cuộc Cách mạng Hồi giáo đã phá vỡ hiện trạng. Iran chuyển từ một đồng minh chủ chốt của phương Tây thành một quốc gia cách mạng, chấm dứt hàng thập kỷ liên minh và gây ra sự sụp đổ hoàn toàn trong quan hệ với Hoa Kỳ.
1980s–1990s | Kỷ nguyên kiềm chế
Phương Tây đã chuyển chiến lược từ hợp tác sang kiềm chế. Các lệnh trừng phạt và áp lực khu vực trở thành công cụ chính được sử dụng để hạn chế ảnh hưởng và đòn bẩy năng lượng của Iran.
Những năm 2000 – Hiện nay | Đồng đô la như một vũ khí
Mặt trận đã chuyển từ các mỏ dầu sang sổ sách kế toán tài chính. Nỗ lực của Iran trong việc bán dầu bằng các loại tiền tệ không phải đô la và tìm kiếm các hệ thống thanh toán thay thế đã dẫn đến sự cô lập tài chính ngày càng gia tăng và một cuộc chơi sinh tồn kinh tế đầy rủi ro.
Kết luận: Ở Iran, dầu mỏ chưa bao giờ chỉ là "một nguồn tài nguyên", nó là chất xúc tác trung tâm cho các cuộc đảo chính, cách mạng và các cuộc chiến tranh tài chính hiện đại mà chúng ta thấy ngày nay.
