Ethereum thông báo hard fork nâng cấp Fusaka dự kiến sẽ được thực hiện vào quý 3 hoặc quý 4 năm 2025, đây là bản cập nhật quan trọng sau nâng cấp Pectra vào tháng 5 năm 2025. Tuy nhiên, nâng cấp EOF (Định dạng đối tượng EVM) ban đầu được đưa vào, do tính phức tạp về kỹ thuật và tranh luận rủi ro, đã được xác nhận sẽ bị các nhà phát triển cốt lõi loại bỏ khỏi bản nâng cấp. Nhìn chung, lộ trình nâng cấp năm 2025 được cộng đồng cho rằng Ethereum đang tập trung lại vào khả năng mở rộng và cải thiện hiệu suất tổng thể, giảm thứ tự ưu tiên của tính dễ sử dụng và tối ưu hóa hoạt động trong hard fork.
Nâng cấp Fusaka: Mở rộng hiệu năng PeerDAS
Hard fork Fusaka bao gồm nhiều nâng cấp về khả năng mở rộng, đặc biệt là hỗ trợ tốt hơn các giải pháp Layer 2 và xử lý nhiều hoạt động trên chuỗi hơn. Nội dung nâng cấp chính là PeerDAS, sau hard fork Dencun, mặc dù đã kích hoạt EIP-4844 (blobs) để giảm chi phí, nhưng vẫn yêu cầu các nút đầy đủ lưu trữ toàn bộ dữ liệu, hạn chế khả năng mở rộng mạng.
PeerDAS có thể giảm gánh nặng cho nút thông qua P2P, làm cho các nút chịu trách nhiệm về các nguồn dữ liệu khác nhau để tăng hiệu quả truyền tải, và có thể là nền tảng cho các nâng cấp như Danksharding sắp tới, đồng thời nâng cao đáng kể giới hạn gas của block lên tới 120 triệu hoặc 150 triệu, có khả năng giảm chi phí Layer 1. Đồng thời, bao gồm EIP-7825, EIP-7907 để tăng cường khả năng chống tắc nghẽn mạng và tính linh hoạt phát triển, cũng như sửa chữa tính ổn định của thị trường giao dịch blob.
Tranh luận và loại bỏ nâng cấp EOF
Nâng cấp EOF (Định dạng đối tượng EVM) ban đầu được lên kế hoạch đưa vào cũng đã bị hủy bỏ trong lần công bố này. EOF nhằm cải thiện cách Máy ảo Ethereum (EVM) xử lý mã bytecode của hợp đồng thông minh, nhưng do tính phức tạp kỹ thuật, yêu cầu nâng cấp lớn chuỗi công cụ và lợi ích không rõ ràng, đã gây ra tranh cãi. Các nhà phát triển cốt lõi cuối cùng đã xem xét tính phức tạp, thiếu đồng thuận và tránh chậm trễ, quyết định loại bỏ, quyết định này cũng phản ánh những lo ngại của cộng đồng, với đa số các nhà nắm giữ tiền xu có xu hướng bảo thủ.
Việc loại bỏ EOF và tập trung vào các cải tiến khác, cộng đồng cho rằng đây là chiến lược nâng cấp thực tế và gia tăng của Ethereum, thông qua các bản cập nhật nhỏ thường xuyên để từng bước cải thiện trải nghiệm người dùng. Fusaka là bước quan trọng sau Pectra hướng tới các nâng cấp khác, thể hiện việc hiện thực hóa dần dần viễn cảnh dài hạn.
Cộng đồng dần ủng hộ RISC-V?
Sau khi nâng cấp, hard fork Fusaka của Ethereum có thể nâng giới hạn gas, trực tiếp cải thiện trải nghiệm người dùng và tốc độ giao dịch. Tuy nhiên, việc từ bỏ cải cách EOF phức tạp cũng cho thấy sự do dự của cộng đồng Ethereum đối với cải cách cấu trúc EVM. Sau khi Vitalik đề xuất phiên bản tiến bộ RISC-V, định dạng hợp đồng thông minh EVM và phân loại trạng thái hiện tại dường như không cần thiết, nhưng việc trì hoãn cụ thể có thể được coi là cộng đồng thể hiện sự ủng hộ với phiên bản RISC-V, vẫn cần theo dõi thêm.
Sau các hard fork nâng cấp cơ sở như Pectra và Fusaka, các tranh luận có lẽ sẽ sớm quay lại việc tối ưu hóa lớp thực thi EVM của Ethereum, đó là làm thế nào để xử lý EVM được coi là nút thắt hiệu suất - cho dù là mở rộng EOF để tối ưu hóa việc thực thi EVM hay chuyển hoàn toàn sang RISC-V, bất kỳ phương án nào cũng sẽ là một công trình toàn diện và khổng lồ. Tóm lại, tất cả sẽ phải chờ đến sau nâng cấp Fusaka, chúng ta mới có cơ hội nhìn thấy hướng đi của cộng đồng Ethereum trong tương lai.
