Căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela không khiến crypto giảm, thậm chí còn tăng mạnh. Vì sao?
Việc Mỹ can thiệp quân sự trực tiếp vào Venezuela và thông tin Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt giữ ngày 3/1/2026 diễn ra trong bối cảnh địa chính trị vốn được coi là rất nhạy cảm. Theo phản xạ quen thuộc, những sự kiện như vậy thường khiến thị trường tài chính chuyển sang trạng thái phòng thủ: tài sản rủi ro bị bán ra, dòng tiền tìm đến vàng, tiền mặt và các kênh trú ẩn an toàn.
Tuy nhiên, diễn biến thực tế của thị trường crypto lại đi theo hướng ngược lại. Sau nhịp điều chỉnh ngắn ngay khi tin tức xuất hiện, Bitcoin nhanh chóng ổn định và hồi phục. Đến ngày 5/1/2026, Bitcoin đã vượt lại vùng 92,000 USD, cao hơn đáng kể so với vùng giá ngay sau thời điểm tin xấu, kéo theo vốn hóa toàn thị trường crypto tăng thêm xấp xỉ 200 tỷ USD chỉ trong vài ngày.
Phản ứng này cho thấy thị trường không coi căng thẳng Mỹ – Venezuela là một cú sốc mang tính hệ thống. Thay vì tháo chạy khỏi crypto, dòng tiền chỉ chững lại trong thời gian rất ngắn rồi quay trở lại. Điều này buộc chúng ta phải đặt câu hỏi ngược lại: điều gì trong sự kiện này khiến crypto không bị bán tháo, thậm chí còn được mua vào?
Hành động nhanh của Mỹ làm “giết chết sự bất định”
Điểm khác biệt lớn nhất của sự kiện lần này nằm ở tốc độ và mức độ quyết đoán. Mỹ hành động nhanh, dứt khoát và có mục tiêu rõ ràng, khiến trạng thái bất định không kéo dài. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng với thị trường tài chính.
Trong các xung đột kéo dài như Nga - Ukraine, nỗi sợ không đến từ một sự kiện cụ thể, mà đến từ việc không ai biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo: chiến sự lan rộng đến đâu, nguồn cung năng lượng bị gián đoạn bao lâu, chuỗi cung ứng toàn cầu có bị bóp nghẹt không. Chính sự bất định đó mới là thứ đẩy dòng tiền chạy về vàng, bạc và các tài sản trú ẩn.
Ngược lại, với Venezuela, thị trường nhanh chóng coi đây là một tình huống đã được “giải quyết về mặt kịch bản”. Không có tâm lý hoảng loạn kéo dài, không có dấu hiệu gián đoạn thương mại toàn cầu, và quan trọng nhất: không xuất hiện làn sóng tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro. Việc Bitcoin và thị trường chung không sụp đổ chính là tín hiệu rõ ràng nhất rằng nhà đầu tư không xem đây là một cú sốc hệ thống.
Dầu mỏ, vàng và thông điệp ngầm của thị trường vĩ mô
Ngay sau khi Mỹ can thiệp vào Venezuela, một lập luận phổ biến xuất hiện: nếu Washington “mở khóa” được dầu mỏ Venezuela - quốc gia sở hữu trữ lượng dầu đã chứng minh lớn nhất thế giới, khoảng 300 tỷ thùng thì giá dầu sẽ lao dốc mạnh và kéo theo thay đổi lớn ở bức tranh vĩ mô toàn cầu.
Nhưng khi bóc tách dữ liệu, thị trường nhanh chóng nhận ra kịch bản này không thể xảy ra trong ngắn hạn, và vì thế không đủ sức tạo cú sốc cung hay tái kích hoạt nỗi sợ lạm phát kéo dài. Trên thực tế, phản ứng của thị trường dầu còn cho thấy điều ngược lại.
Hiện tại, sản lượng dầu của Venezuela chỉ quanh mức dưới 1 triệu thùng mỗi ngày, tương đương chưa tới 1% sản lượng toàn cầu, thấp hơn rất xa so với giai đoạn đỉnh hơn 3 triệu thùng mỗi ngày trước đây. Hạ tầng dầu khí của quốc gia này đã xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều thập kỷ thiếu bảo trì và trừng phạt.
Theo các ước tính từ PDVSA, EIA và các tổ chức phân tích năng lượng, Venezuela cần ít nhất 30-50 tỷ USD đầu tư để khôi phục cơ bản, và có thể lên tới hơn 100 tỷ USD nếu muốn đưa sản lượng trở lại mức trên 2 triệu thùng mỗi ngày. Ngay cả trong kịch bản thuận lợi nhất, quá trình này cũng mất nhiều năm, không thể diễn ra trong vài quý.
Chính vì vậy, sau pha dao động ban đầu do yếu tố rủi ro, giá dầu Brent và WTI lại chịu áp lực giảm. Nguyên nhân không phải vì nguồn cung đã tăng, mà vì phần bù rủi ro địa chính trị nhanh chóng bị loại bỏ, trong khi thị trường vẫn đối mặt với triển vọng dư cung từ OPEC+ và sản lượng dầu Mỹ đang ở mức cao kỷ lục. Nói cách khác, Venezuela hiện chỉ đóng vai trò thứ yếu trong cán cân cung – cầu dầu mỏ toàn cầu, không đủ sức làm thay đổi cuộc chơi.
Ở chiều ngược lại, vàng phản ứng đúng vai trò phòng thủ ở pha đầu. Giá vàng tăng mạnh từ vùng quanh 4,330 USD lên sát 4,400 USD mỗi ounce trong ngày 3/1/2026. Tuy nhiên, giống như dầu, phản ứng này không đủ bền để trở thành câu chuyện dẫn dắt trung hạn, khi nỗi sợ lạm phát không được kích hoạt trở lại.
Tâm lý thị trường crypto đầu năm 2026: chấp nhận rủi ro hơn, nhưng chưa thể chủ quan
Bước sang đầu năm 2026, tâm lý thị trường crypto cho thấy sự thay đổi rõ rệt. Sau giai đoạn chốt lời và cơ cấu danh mục cuối năm, dòng tiền có xu hướng quay trở lại với kỳ vọng mới. Việc các biến cố địa chính trị đầu tháng 1 được xử lý nhanh, không kéo dài trạng thái bất ổn, khiến nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn để tìm kiếm cơ hội tăng trưởng.
Nếu nhìn sâu hơn vào địa chính trị, cách nhìn “Mỹ can thiệp Venezuela vì dầu mỏ” thực chất là cách đọc chiến tranh theo bản đồ thế kỷ trước. Trong bối cảnh hiện tại, Mỹ không thiếu dầu, cũng không cần chiếm dầu bằng bom đạn. Điều Washington không thể chấp nhận không nằm ở trữ lượng tài nguyên của Venezuela, mà ở cách quốc gia này tìm cách né tránh hệ thống tài chính – tiền tệ do Mỹ kiểm soát.
Trong nhiều năm bị trừng phạt, Venezuela buộc phải dùng dầu, vàng và các kênh thanh toán ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống để duy trì dòng tiền. Khi một quốc gia có thể giao dịch ngoài USD và ngoài các điểm kiểm soát tài chính của Mỹ, hiệu lực của trừng phạt bị suy yếu. Đó mới là mối đe dọa thực sự đối với trật tự tiền tệ toàn cầu hiện nay. Chiến tranh hiện đại không đánh để lấy tài nguyên, mà đánh để giữ luật chơi.
Khi thị trường nhìn ra bản chất tiền tệ của xung đột, hành vi dòng tiền trở nên rất logic. Crypto được xem là tài sản phi chủ quyền, khó bị đóng băng và không phụ thuộc trực tiếp vào hệ thống ngân hàng trung ương. Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gắn liền với trừng phạt và phong tỏa tài sản, crypto dần được nhìn nhận như một công cụ phòng ngừa rủi ro mang tính cấu trúc, chứ không chỉ là tài sản đầu cơ.
Bên cạnh đó, yếu tố tài khóa cũng đóng vai trò quan trọng. Nợ liên bang Mỹ đã lập kỷ lục khoảng 38.5 nghìn tỷ USD trong năm 2025, tăng thêm hơn 2.3 nghìn tỷ USD chỉ trong một năm, tương đương hơn 6 tỷ USD mỗi ngày.
Từ năm 2020 đến nay, tổng nợ Mỹ đã tăng hơn 15 nghìn tỷ USD. Trong bối cảnh đó, bất kỳ căng thẳng địa chính trị nào cũng làm gia tăng kỳ vọng rằng áp lực tài chính sẽ tiếp tục được giải quyết bằng chính sách tiền tệ mềm hơn trong dài hạn.
Khi vàng không đủ sức dẫn dắt dài hạn, dầu không tạo cú sốc cung, còn niềm tin vào hệ thống tiền tệ truyền thống tiếp tục bị đặt dấu hỏi, crypto trở thành nơi hấp thụ kỳ vọng sớm nhất.
Tuy nhiên, với góc nhìn đầu tư, cần tách bạch giữa xu hướng và trạng thái an toàn. Ở ngắn hạn, Bitcoin vẫn giữ được cấu trúc tích cực khi giá đứng vững trên các vùng hỗ trợ quan trọng. Điều này cho thấy lực mua chưa bị phá vỡ. Nhưng nếu nhìn ở khung thời gian dài hơn, các tín hiệu phân kỳ đang xuất hiện - một mô hình không xa lạ trong các chu kỳ trước, thường đi kèm những pha hồi kỹ thuật trước khi thị trường điều chỉnh sâu hơn.
Nói cách khác, thị trường crypto đang chấp nhận rủi ro trở lại, nhưng chưa bước vào một giai đoạn tăng trưởng “dễ thở”. Crypto tăng trong bối cảnh này là phản ánh của sự tái định nghĩa rủi ro và kỳ vọng dài hạn, chứ không phải là tín hiệu cho phép chủ quan. Với nhà đầu tư, câu hỏi quan trọng là danh mục đã được chuẩn bị thế nào nếu kịch bản xấu hơn xảy ra.
Theo Coin98
