Việt Nam đang tiến rất gần tới một bước ngoặt quan trọng trong việc quản lý và hợp pháp hóa thị trường tài sản mã hóa, khi Bộ Tài chính chuẩn bị ban hành các thông tư mang tính nền tảng cho toàn bộ hệ sinh thái tài sản số trong nước. Trong bối cảnh dòng vốn và số lượng nhà đầu tư crypto tại Việt Nam liên tục gia tăng, việc hoàn thiện khung pháp lý không chỉ nhằm kiểm soát rủi ro mà còn mở đường cho sự phát triển dài hạn, minh bạch và bền vững của nền kinh tế số.
Theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cơ quan này đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để hoàn thiện ba thông tư quan trọng về tài sản mã hóa, dự kiến trình Bộ Tài chính trong quý I/2026. Đây được xem là động thái quyết liệt nhất từ trước tới nay của cơ quan quản lý, trong bối cảnh Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những thị trường tài sản số lớn nhất thế giới, với khoảng 17 triệu tài khoản sở hữu và giao dịch tài sản mã hóa, nằm trong nhóm 7 quốc gia có số lượng người dùng crypto cao nhất toàn cầu.
Sự bùng nổ của tài sản mã hóa tại Việt Nam không phải là hiện tượng đơn lẻ mà nằm trong xu hướng chung của thế giới. Nhiều tổ chức tài chính quốc tế nhận định vốn hóa thị trường tài sản mã hóa toàn cầu có thể đạt mốc 10.000 tỷ USD vào năm 2030, tăng mạnh so với mức hơn 3.000 tỷ USD hiện nay. Dòng vốn lớn này đang thúc đẩy các quốc gia phải nhanh chóng xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng, nhằm vừa tận dụng cơ hội tăng trưởng, vừa hạn chế các rủi ro như gian lận, rửa tiền hay thao túng thị trường.
Tại Việt Nam, ba thông tư sắp được ban hành được kỳ vọng sẽ giải quyết những “khoảng trống pháp lý” tồn tại suốt nhiều năm qua. Thông tư đầu tiên tập trung vào chế độ kế toán và kiểm toán đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, các đơn vị phát hành token cũng như doanh nghiệp tham gia giao dịch trên thị trường. Việc chuẩn hóa quy định kế toán không chỉ giúp Nhà nước quản lý hiệu quả hơn mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp crypto hoạt động minh bạch, dễ dàng tiếp cận vốn và hợp tác với các tổ chức tài chính truyền thống.
Song song với đó, Bộ Tài chính cũng đang xây dựng thông tư liên quan đến chính sách thuế đối với tài sản mã hóa. Đây là vấn đề được cộng đồng nhà đầu tư đặc biệt quan tâm, bởi hiện nay phần lớn các hoạt động giao dịch crypto vẫn đang nằm trong “vùng xám” về nghĩa vụ thuế. Việc xác lập khung thuế suất rõ ràng cho giao dịch, đầu tư và kinh doanh tài sản mã hóa được kỳ vọng sẽ tạo ra một sân chơi công bằng, đồng thời tăng nguồn thu ngân sách từ lĩnh vực kinh tế số đang phát triển rất nhanh này.
Thông tư thứ ba sẽ tập trung làm rõ đối tượng chịu thuế và phương thức thu thuế, phù hợp với đặc thù phi tập trung và xuyên biên giới của thị trường tài sản mã hóa. Đây được xem là thách thức lớn nhất, bởi việc theo dõi dòng tiền và xác định nghĩa vụ thuế trong crypto phức tạp hơn nhiều so với các loại tài sản truyền thống. Tuy nhiên, nếu được thiết kế hợp lý, quy định này sẽ giúp bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư chân chính và hạn chế các hành vi lợi dụng kẽ hở pháp luật.
