Tính đến tháng 12 năm 2025, các công ty Mỹ Visa và Mastercard đang xử lý gần hai phần ba số giao dịch thanh toán bằng thẻ tại khu vực đồng euro, và châu Âu cuối cùng cũng đã chán ngấy tình trạng này.
Nếu tình hình giữa Mỹ và châu Âu trở nên tồi tệ hơn, người dân ở đây có thể sẽ bị tước đoạt tiền của chính mình.
Martina Weimert, người điều hành Sáng kiến Thanh toán Châu Âu (EPI), gọi tình hình là cấp bách. Bà nói: “Chúng ta phụ thuộc rất nhiều vào các giải pháp quốc tế”. Nhóm của bà bao gồm 16 ngân hàng và công ty tài chính, như BNP Paribas và Deutsche Bank, và họ đang cố gắng xây dựng một điều gì đó mới.
“Đúng là chúng ta có những tài sản quốc gia tốt như các chương trình thẻ nội địa… nhưng chúng ta không có bất cứ thứ gì mang tính xuyên biên giới,” Martina nói thêm. “Nếu chúng ta nói rằng độc lập là rất quan trọng… thì chúng ta cần hành động khẩn cấp.”
Các quan chức phản đối việc Mỹ kiểm soát các khoản thanh toán ở châu Âu.
Ngân hàng Trung ương châu Âu cho biết Visa và Mastercard đã xử lý gần hai phần ba số giao dịch thanh toán bằng thẻ ở châu Âu trong năm 2022. Đó là một sức mạnh rất lớn. Và không chỉ là con số. Có 13 quốc gia EU thậm chí không có mạng lưới thanh toán riêng. Ngay cả ở những quốc gia có, các hệ thống đó cũng đang dần biến mất. Tiền mặt cũng đang biến mất nhanh chóng.
Mario Draghi, cựu chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), không giấu giếm sự lo ngại của mình. Ông nói: “Sự hội nhập sâu rộng tạo ra những sự phụ thuộc có thể bị lạm dụng khi không phải tất cả các đối tác đều là đồng minh. Sự phụ thuộc lẫn nhau… đã trở thành nguồn lực đòn bẩy và kiểm soát.”
Tình hình đang rất căng thẳng. Giám đốc an ninh mạng của Bỉ cảnh báo rằng châu Âu đã "mất quyền kiểm soát internet" vì công nghệ Mỹ chi phối mọi thứ. Hệ thống thanh toán cũng đang đi theo con đường tương tự nếu không ai ngăn chặn điều này.
EPI đang cố gắng ngăn chặn điều đó. Năm 2024, họ đã ra mắt Wero, một ứng dụng thanh toán kỹ thuật số hoạt động tương tự như Apple Pay. Cho đến nay, ứng dụng này đã có 48,5 triệu người dùng trên khắp Bỉ, Pháp và Đức. Nhưng nó vẫn chưa hoạt động ở mọi nơi. Việc mở rộng hoàn toàn cho thanh toán trực tuyến và tại cửa hàng dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2027.
Martina cho biết nhiều ngân hàng và cửa hàng đã nhận thức được rằng họ cần một giải pháp xuyên biên giới thực sự. Nhưng giờ đây, khi tình hình chính trị thế giới đang nóng lên, bà nói, vấn đề này “đang trở thành một chủ đề được quan tâm hàng đầu”.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đặt cược vào đồng euro kỹ thuật số khi thời gian tiến gần đến năm 2029.
Ngân hàng Trung ương châu Âu đang dồn toàn lực vào một dự án khác: đồng euro kỹ thuật số. Đây là một dự án tiền tệ công cộng. Mục tiêu của họ là đảm bảo người dân châu Âu vẫn có thể gửi và nhận tiền bằng một hệ thống do người châu Âu vận hành.
Piero Cipollone, người đứng đầu dự án, đã nói rõ ràng: “Với tư cách là công dân châu Âu, chúng ta muốn tránh tình trạng châu Âu phụ thuộc quá nhiều vào các hệ thống thanh toán nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta.”
Nhưng không phải ai cũng hào hứng. Một số ngân hàng cho rằng điều này sẽ gây tổn hại đến các dự án tư nhân. Một số chính trị gia cũng không thích. Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu về vấn đề này trong năm nay, và dự kiến kết quả sẽ rất sít sao.
Nếu cuộc bỏ phiếu được thông qua, các cửa hàng sẽ bắt buộc phải chấp nhận euro kỹ thuật số vào năm 2029. Cơ sở hạ tầng cũng sẽ được mở để các công ty tư nhân có thể phát triển dựa trên đó. Bà Aurore Lalucq, người đứng đầu ủy ban kinh tế của Nghị viện châu Âu, ủng hộ kế hoạch này. Bà cho rằng nó có thể giúp châu Âu xây dựng một hệ thống cạnh tranh được với Visa và Mastercard.
Tuy nhiên, Martina không nghĩ rằng quá trình này diễn ra đủ nhanh. Cô nói: “Vấn đề với đồng euro kỹ thuật số là nó sẽ chỉ xuất hiện trong vài năm nữa, có thể sau khi nhiệm kỳ của [Tổng thống Mỹ] Donald Trump kết thúc. Vì vậy, tôi nghĩ chúng ta đang hơi Bit chân rồi.”
