Nhà đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, mới đây đã chia sẻ quan điểm cập nhật về sự hội tụ ngày càng rõ nét giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và blockchain, trong đó ông công khai phản đối cách tiếp cận “tăng tốc AGI bằng mọi giá” – tức thúc đẩy trí tuệ nhân tạo tổng quát phát triển cực nhanh mà thiếu các hàng rào an toàn cần thiết. Theo Vitalik, con đường đúng đắn không nằm ở việc chạy đua sức mạnh tính toán, mà là xây dựng một hệ sinh thái AI tích cực, đặt tự do, quyền riêng tư và an toàn của con người làm trung tâm, đồng thời tận dụng các nguyên lý cốt lõi của tiền mã hóa và Ethereum.
Trong bối cảnh AI đang được các tập đoàn công nghệ lớn kiểm soát ngày càng chặt, Vitalik cho rằng blockchain có thể đóng vai trò như một đối trọng quan trọng. Ông nhấn mạnh nhu cầu phát triển các công cụ tương tác AI theo hướng “giảm thiểu niềm tin”, nơi người dùng không phải đặt toàn bộ quyền kiểm soát vào một bên trung gian. Những hướng đi được ông đề cập bao gồm việc sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn chạy cục bộ trên thiết bị cá nhân, các cơ chế thanh toán API cho AI được bảo vệ bằng bằng chứng không tiết lộ thông tin, cũng như các chứng minh có thể xác minh ngay phía người dùng để đảm bảo rằng kết quả do AI tạo ra không bị thao túng phía sau hậu trường.
Một trụ cột quan trọng khác trong tầm nhìn của Vitalik là việc định vị Ethereum như một “lớp kinh tế” dành cho các tương tác AI trong tương lai. Khi các tác nhân AI không chỉ phục vụ con người mà còn có thể giao tiếp, phối hợp và giao dịch với nhau, blockchain có thể cung cấp hạ tầng trung lập cho việc đặt cọc, bảo lãnh, xây dựng danh tiếng và điều phối hành vi. Theo ông, Ethereum với đặc tính phi tập trung và khả năng lập trình cao có thể trở thành nền tảng để các hệ thống AI-to-AI hoạt động minh bạch, có trách nhiệm và không phụ thuộc vào một trung tâm quyền lực duy nhất.
Đáng chú ý, Vitalik cũng nhìn thấy tiềm năng của các mô hình ngôn ngữ lớn trong việc hiện thực hóa tầm nhìn “cypherpunk” vốn đã được cộng đồng tiền mã hóa theo đuổi từ những ngày đầu. Khi được kết hợp với các cơ chế xác minh không cần niềm tin, AI không còn chỉ là một “hộp đen” mà có thể trở thành công cụ hỗ trợ các hệ thống không cần bên thứ ba, nơi người dùng có thể kiểm chứng logic, dữ liệu và kết quả một cách độc lập. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhiều chính phủ, bao gồm cả chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ mới, đang gia tăng quan tâm đến việc quản lý AI song song với việc thúc đẩy đổi mới công nghệ.
