Gần một năm sau khi Bhutan đưa vào vận hành hệ thống thanh toán tiền mã hóa trên toàn quốc cho khách du lịch, mô hình này đang bộc lộ nhiều trở ngại. Những mã QR từng được dán trước cửa hàng để nhận thanh toán bằng crypto nay hầu như không còn được sử dụng.
Theo ghi nhận của Rest of World, số lượng giao dịch bằng tiền mã hóa tại các cửa hàng địa phương rất ít. Nhiều tiểu thương cho biết họ gần như chưa từng thấy khách quét mã QR để thanh toán.
Tháng 5 năm ngoái, Bhutan trở thành quốc gia đầu tiên triển khai mạng lưới thanh toán tiền mã hóa trên phạm vi toàn quốc, cho phép du khách chi trả phí thị thực, vé máy bay, khách sạn, nhà hàng và nhiều dịch vụ khác bằng hơn 100 loại tiền số thông qua nền tảng của Binance. Trong tháng đầu triển khai, hơn 1.000 điểm bán đã đăng ký tham gia.
Tuy nhiên, sau gần một năm, thực tế cho thấy mức độ sử dụng rất thấp. Nhiều cửa hàng thừa nhận mã QR vẫn còn đó nhưng hiếm khi được quét.
Theo giới phân tích và người dân địa phương, một phần động lực của chính sách này đến từ lượng Bitcoin đáng kể mà Bhutan nắm giữ nhờ hoạt động khai thác. Dù vậy, quá trình triển khai dường như chưa lường hết các rào cản như thiếu điện cục bộ, hạ tầng công nghệ chưa đồng đều và khả năng tiếp cận tài chính – công nghệ còn hạn chế của một bộ phận dân cư.
Vì thế, kỳ vọng về việc nhanh chóng phổ biến thanh toán bằng tài sản mã hóa tại quốc gia này được cho là khá lạc quan.
Bhutan bắt đầu khai thác Bitcoin từ năm 2019. Nhờ nguồn thủy điện dồi dào từ hệ thống sông ngòi và địa hình đồi núi, trong khi nhu cầu điện trong nước thấp do dân số chưa đến một triệu người, phần điện dư được tận dụng cho hoạt động đào tiền số.
Tính đến tháng 10/2024, giá trị dự trữ Bitcoin của Bhutan ước đạt khoảng 1,4 tỷ USD, đưa nước này trở thành quốc gia sở hữu lượng Bitcoin “xanh” do nhà nước hậu thuẫn lớn nhất thế giới. Một số quốc gia như Hoa Kỳ hay Trung Quốc nắm giữ lượng Bitcoin lớn hơn, song phần lớn đến từ hoạt động mua lại hoặc tịch thu tài sản.
Dẫu vậy, hạ tầng trong nước vẫn là điểm nghẽn. Giáo sư Jay Zagorsky, Trường Kinh doanh Questrom (Đại học Boston), nhận định khoảng một phần ba dân số Bhutan không biết chữ. Trong khi đó, việc sử dụng các hình thức thanh toán kỹ thuật số đòi hỏi khả năng đọc hiểu và thao tác trên thiết bị số.
Nguồn điện cũng chưa ổn định. Trung bình mỗi người dân Bhutan trải qua khoảng 19 lần mất điện mỗi năm. Theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới, khoảng 20% doanh nghiệp tại nước này phải trang bị hoặc dùng chung máy phát điện để duy trì hoạt động.
Tại Thimphu – thủ đô và cũng là thành phố lớn nhất Bhutan – chủ một quán cà phê lâu năm, Ambient Cafe, cho biết cửa hàng không theo dõi riêng số giao dịch qua Binance. Thỉnh thoảng có khách thanh toán bằng tiền mã hóa, nhưng tần suất khá thấp và không tạo khác biệt đáng kể trong hoạt động kinh doanh.
