Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi một quan chức cấp cao thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển Hormuz đã bị phong tỏa hoàn toàn và Iran sẽ ‘đốt cháy’ bất kỳ tàu thuyền nào tìm cách đi qua. Đây được xem là tuyên bố cứng rắn nhất của Tehran kể từ khi nước này phát tín hiệu đóng cửa tuyến xuất khẩu dầu chiến lược vào cuối tuần trước, làm dấy lên nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy giá dầu thô tăng vọt.
Theo truyền thông nhà nước Iran, ông Ebrahim Jabari, cố vấn cấp cao của Tư lệnh IRGC, khẳng định lực lượng Vệ binh Cách mạng cùng hải quân chính quy đã sẵn sàng hành động nếu có tàu thuyền cố tình vượt qua eo biển. Phát biểu này ngay lập tức khiến thị trường tài chính và thị trường dầu mỏ phản ứng mạnh, bởi eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới đối với hoạt động vận chuyển dầu.
Eo biển Hormuz là cửa ngõ nối các nhà sản xuất dầu lớn vùng Vịnh như Saudi Arabia, Iran, Iraq và United Arab Emirates với Vịnh Oman và Biển Ả Rập. Ở điểm hẹp nhất, eo biển này chỉ rộng khoảng 33 km, nhưng lại gánh khoảng 20% tổng lượng tiêu thụ dầu mỗi ngày của toàn thế giới. Bất kỳ động thái phong tỏa nào tại đây đều có thể tạo ra “cú sốc dầu mỏ” tương tự các cuộc khủng hoảng năng lượng trong quá khứ.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới quyết định đóng cửa được cho là xuất phát từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cuối tháng 2, với mục tiêu làm suy yếu giới lãnh đạo Tehran. Tổng thống Mỹ đương nhiệm Donald Trump – người đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cuối năm 2024 và hiện đang giữ cương vị Tổng thống – cũng đưa ra thông điệp ủng hộ người dân Iran thay đổi chính quyền giáo sĩ cầm quyền. Tuyên bố này càng làm gia tăng đối đầu trực diện giữa Washington và Tehran.
Đáp trả, Iran đã phóng nhiều loạt tên lửa về phía các quốc gia vùng Vịnh có đặt căn cứ quân sự Mỹ như Qatar, Kuwait và Bahrain, đồng thời tấn công các mục tiêu tại Oman và cả Saudi Arabia lẫn UAE. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột khu vực quy mô lớn, có thể kéo theo sự can dự sâu hơn của các cường quốc.
