Trước khi đi vào từng câu hỏi, bạn cần hiểu một điểm cốt lõi: Thông tư 32/2026/TT-BTC không được viết theo kiểu “ai giao dịch crypto cũng áp dụng ngay”, mà nó dựa trên khuôn khổ thí điểm nên phạm vi áp dụng bị giới hạn theo đối tượng và cách thức giao dịch. Chính vì vậy, nếu chỉ đọc lướt, rất dễ hiểu sai theo hướng mọi sàn đều bị áp dụng, mọi giao dịch đều bị tính thuế giống nhau, hoặc cứ trade là bị trừ 0,1%. Thực tế không đơn giản như vậy.
Phần dưới đây sẽ lần lượt trả lời 3 câu hỏi nhiều người đang vướng nhất: sàn nào thực sự bị áp dụng, ai là người nộp thuế, và thời điểm hiệu lực cần hiểu như thế nào. Bắt đầu từ câu hỏi quan trọng nhất: sàn DEX/CEX hiện tại có nằm trong phạm vi áp dụng hay không?
1/ Sàn DEX/CEX hiện tại có được áp dụng không?
Trả lời: Thông tư này không áp dụng tự động cho toàn bộ các sàn DEX và CEX trên toàn cầu. Theo Điều 1, Thông tư này hướng dẫn thuế dựa trên khuôn khổ thí điểm: "Thông tư này hướng dẫn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, thời điểm xác định doanh thu, thu nhập đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09 tháng 9 năm 2025 của Chính phủ về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam." Nghĩa là, nó chỉ áp dụng và có tính ràng buộc trực tiếp đối với các sàn CEX nội địa (Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa) được cấp phép tham gia thí điểm. Các sàn DEX phi tập trung và các sàn CEX quốc tế như BingX không thuộc phạm vi quản lý trực tiếp của khuôn khổ này do không có pháp nhân tại Việt Nam.
2/ Tính 0.1% cho sàn nội địa hay là cá nhân tự đi kê khai (cash out)?
Trả lời: Sàn nội địa (nằm trong diện thí điểm) sẽ là bên khấu trừ tại nguồn. Cụ thể, Điều 5 quy định: "Nhà đầu tư là cá nhân (không phân biệt cá nhân cư trú hay không cư trú) có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 0,1 % trên giá chuyển nhượng từng lần." Theo quy định này, việc tính thuế 0,1% được thực hiện "qua tổ chức cung cấp dịch vụ", tức là các sàn nội địa sẽ thu hộ và nộp thay cho cơ quan thuế (tương tự các công ty chứng khoán). Đối với các giao dịch diễn ra trên sàn quốc tế (như BingX) hoặc qua P2P cá nhân tự thỏa thuận, do sàn không thuộc diện thí điểm nên không có nghĩa vụ thu hộ. Kể từ ngày 01/07/2026, theo nguyên tắc luật thuế chung, cá nhân có thu nhập sẽ phải tự kê khai khi chuyển nhượng tài sản mã hóa. Tuy nhiên, nếu hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa của cá nhân mang tính chất kinh doanh, có thể chịu thuế thuộc nhóm cá nhân kinh doanh theo quyết định tại từng thời điểm của cơ quan quản lý thuế.
3/ Trong văn bản không ghi rõ áp dụng cho sàn nội địa VN mà chỉ ghi tính từ ngày 27/3?
Trả lời: Thông tư quy định rằng phạm vi áp dụng thông qua thuật ngữ chuyên ngành tại khoản 2 Điều 4: "Doanh nghiệp là tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP có thu nhập từ hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo mức thuế suất 20%...". Đồng thời, khoản 1 Điều 7 cũng nêu rõ: "Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 27 tháng 3 năm 2026 và được thực hiện theo thời gian thực hiện thí điểm quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 18 Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP...". Điều này tự động giới hạn đối tượng thi hành vào các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động theo khuôn khổ của Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP. Tuy nhiên, đối với ngày có hiệu lực của các chế định liên quan đến thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp cần tuân theo quy định của từng chế định riêng biệt (Ví dụ, việc thu thuế chuyển nhượng tài sản số theo quy định tại Điểm d Khoản 10 Điều 3 Luật Thuế TNCN 2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/07/2026).
