Tổng thống Donald Trump sẽ đến Bắc Kinh trong tuần này để tham dự hội nghị thượng đỉnh kéo dài ba ngày với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, mang theo một chương trình nghị sự ngoại giao bao gồm những vấn đề địa chính trị nổi bật: Iran, Đài Loan, chiến tranh thương mại, ổn định hạt nhân và dầu mỏ. Tuy nhiên, trọng tâm là cuộc đối đầu trực tiếp về cáo buộc Trung Quốc chuyển giao vũ khí cho Iran.
Hội nghị thượng đỉnh, dự kiến diễn ra từ ngày 13 đến 15 tháng 5, diễn ra vào thời điểm mối quan hệ giữa Washington và Tehran đang ở thế bấp bênh, với các cuộc đàm phán hòa bình bế tắc và một thỏa thuận ngừng bắn mong manh chỉ còn duy trì nhờ vào sự trì trệ ngoại giao đơn thuần.
Ông Trump muốn gì từ Bắc Kinh?
Ông Trump muốn Trung Quốc ngừng chuyển giao vũ khí và công nghệ lưỡng dụng cho Iran. Ông cũng muốn Bắc Kinh mua nhiều dầu mỏ của Mỹ hơn.
Ông Trump đã tuyên bố chiến thắng ở điểm đầu tiên. Trong một bài đăng trên Truth Social hồi tháng Tư, ông cho biết Trung Quốc “đã đồng ý không gửi vũ khí cho Iran” và “rất vui mừng” về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp mà một phần đáng kể nguồn cung dầu mỏ của thế giới đi qua.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã nhiều lần phủ nhận việc cung cấp bất kỳ sự hỗ trợ quân sự nào cho Iran, bao gồm cả các linh kiện máy bay không người lái và tên lửa phòng không.
Ông Trump muốn Trung Quốc tăng cường mua dầu thô của Mỹ, một động thái sẽ đồng thời giảm sự phụ thuộc của Bắc Kinh vào dầu mỏ Iran và thúc đẩy xuất khẩu năng lượng của Mỹ.
Bối cảnh Iran
Hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi diễn ra sau một thời kỳ căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran, bao gồm các cuộc tấn công quân sự, các cuộc đàm phán bí mật và một đề xuất hòa bình từ Tehran mà Trump đã công khai bác bỏ là "không thể chấp nhận được".
Các cuộc đàm phán hòa bình đã bế tắc. Đề xuất phản biện của Iran đã bị Washington bác bỏ ngay từ đầu. Và giờ đây, có những báo cáo cho rằng cả Bắc Kinh và Moscow đều được nhắc đến như những bên bảo lãnh tiềm năng cho bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai giữa Mỹ và Iran.
Chương trình nghị sự rộng hơn
Tờ Financial Times đưa tin rằng hội nghị thượng đỉnh cũng sẽ đề cập đến các tranh chấp thương mại Mỹ-Trung, căng thẳng Đài Loan và ổn định hạt nhân.
