Những yếu tố quan trọng cần xem xét trước khi phê duyệt thương vụ sáp nhập Simba-M1.

[SINGAPORE] Ngành viễn thông Singapore chưa từng có vụ sáp nhập nào quy mô lớn như vụ sáp nhập giữa Simba Telecom và M1. Được công bố vào ngày 11 tháng 8 năm 2025, thỏa thuận này là sự hợp nhất các công ty viễn thông đầu tiên của Singapore sau nhiều thập kỷ tự do hóa. Nếu được chấp thuận, số lượng các công ty viễn thông chính thức tại đây sẽ giảm từ bốn xuống còn ba. Cơ quan quản lý ngành, Cơ quan Phát triển Truyền thông Thông tin (IMDA), vẫn chưa công bố quyết định của mình, gần sáu tháng sau khi công ty mẹ của M1 là Keppel và Simba nộp các tài liệu hợp nhất cần thiết. Điều này dễ hiểu, xét đến những tác động mà quyết định này có thể gây ra đối với an ninh quốc gia, khả năng phục hồi và tính cạnh tranh của thị trường. Lời đề nghị hào phóng trị giá 1,43 tỷ đô la Singapore của Simba dành cho Keppel để mua lại mảng kinh doanh viễn thông của M1 có nguy cơ hết hiệu lực, vì nó chỉ có giá trị trong sáu tháng kể từ ngày 26 tháng 9 năm 2025 - nếu không có thỏa thuận bằng văn bản về thời hạn mới. Những yếu tố cần cân nhắc và những rủi ro tiềm ẩn của việc hợp nhất này là gì? Việc gần đây bốn nhà mạng viễn thông lớn của Singapore bị nhóm gián điệp mạng UNC3886 tấn công vào năm 2025 là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng dịch vụ viễn thông đã trở nên quan trọng không kém gì điện và nước. Bất kỳ sự hỗn loạn nào trong lĩnh vực viễn thông đều có thể làm gián đoạn lối sống kỹ thuật số của người dân Singapore, gây ra những hậu quả về kinh doanh và kinh tế. Bên cạnh việc đảm bảo giá cả cạnh tranh và phải chăng, cách Singapore quản lý cơ sở hạ tầng trọng yếu cũng ảnh hưởng đến mức độ dễ bị tổn thương trước các rủi ro an ninh mạng và can thiệp từ nước ngoài. Hiện tại, vẫn chưa rõ liệu hệ thống của Simba đã được chỉ định là cơ sở hạ tầng thông tin trọng yếu giống như của Singtel, StarHub và M1 hay chưa. Việc chỉ định này đi kèm với các nghĩa vụ - bao gồm cả việc bảo vệ chống lại các rủi ro từ nhà cung cấp và dịch vụ đám mây - theo Đạo luật An ninh mạng của Singapore. Nhưng điều rõ ràng là mạng 5G của Simba được xây dựng trên công nghệ của tập đoàn đa quốc gia Huawei của Trung Quốc, vốn đã bị cấm ở Hoa Kỳ và Vương quốc Anh vì lý do an ninh quốc gia. Nếu Simba kiểm soát một trong hai mạng 5G toàn quốc tại Singapore thông qua việc thâu tóm M1, Simba sẽ cần phải làm nhiều hơn nữa về an ninh mạng. Điều này bao gồm việc giải thích lý do lựa chọn nhà cung cấp và yêu cầu các nhà cung cấp, đối tác phải chịu trách nhiệm tốt hơn về các quyết định và quy trình bảo mật của họ. Mạng 5G phủ sóng toàn đảo của M1 được xây dựng thông qua liên doanh với StarHub. Cơ sở hạ tầng 5G dùng chung này được xây dựng trên công nghệ của hãng Nokia (Phần Lan). Mạng 5G toàn quốc khác do Singtel vận hành, sử dụng thiết bị 5G của hãng Ericsson (Thụy Điển). Năm 2020, Singtel và liên doanh StarHub-M1 đã giành được giấy phép vận hành hai mạng 5G toàn quốc của Singapore thông qua một cuộc cạnh tranh gay gắt của IMDA, vốn ưu tiên các kế hoạch kinh doanh nhấn mạnh đến an ninh, khả năng phục hồi và trách nhiệm quốc gia. Nếu Simba đảm nhận vai trò quản lý định hướng chiến lược và hoạt động của cơ sở hạ tầng 5G trọng yếu tại Singapore, công ty viễn thông này có thể cần phải đáp ứng nhiều yêu cầu xem xét của cơ quan quản lý hơn. Trong khi Singtel, StarHub và M1 có liên hệ với công ty đầu tư Temasek của Singapore, thì Simba lại thuộc sở hữu hoàn toàn của công ty Tuas niêm yết tại Úc, mà cổ đông chính là doanh nhân người Úc David Teoh. Mặc dù không có hạn chế nào về quyền sở hữu nước ngoài đối với các công ty viễn thông ở Singapore, nhưng mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia và ổn định kinh tế trong bối cảnh các chiến thuật can thiệp nước ngoài ngày càng tinh vi đòi hỏi phải có sự thẩm định kỹ lưỡng hơn. Đây có thể là một trong những lý do tại sao IMDA đang xem xét cẩn trọng thương vụ sáp nhập Simba-M1. Khả năng cạnh tranh trên thị trường cũng là một yếu tố mà IMDA cần xem xét. Sự kết hợp giữa Simba và M1 sẽ kiểm soát hơn ba phần tư thị trường bán buôn. Các biện pháp bảo vệ pháp lý bắt buộc có thể cần thiết để các nhà mạng ảo di động (MVNO) tiếp tục phát triển mạnh ở đây. MVNO (Nhà mạng ảo) cung cấp dịch vụ di động mà không cần sở hữu mạng vật lý bằng cách thuê dung lượng bán buôn từ các nhà mạng chủ quản như M1, StarHub, Singtel hoặc Simba Telecom. Do đó, MVNO là bên chấp nhận giá cả. Vào tháng 1 năm 2020, IMDA đã ban hành một khuôn khổ cho việc bán buôn dịch vụ di động nhằm đảm bảo các nhà mạng chủ quản không tham gia vào các hành vi không công bằng. Ví dụ, các nhà mạng chủ quản bị cấm áp đặt các biện pháp quản lý lưu lượng truy cập không hợp lý, phân biệt đối xử, hoặc đơn phương chấm dứt hoặc tạm ngừng hợp đồng bán buôn mà không thông báo đầy đủ. Một nhược điểm là khuôn khổ này chỉ đóng vai trò là nguyên tắc hướng dẫn. Một vụ tranh chấp pháp lý năm 2025 giữa Circles.Life và M1 làm nổi bật sự căng thẳng đang diễn ra về việc tuân thủ khuôn khổ. Tờ Straits Times được biết vụ kiện, liên quan đến cáo buộc M1 không đàm phán cập nhật hợp đồng MVNO dựa trên khuôn khổ, đang chờ xét xử. Circles.Life cũng đã viết thư cho IMDA bày tỏ lo ngại rằng thực thể hợp nhất Simba-M1 sẽ kiểm soát 77% thị trường bán buôn. M1 hiện có 2,29 triệu thuê bao di động. Số lượng người đăng ký của Circles.Life chưa được tiết lộ. Nhưng tác động của nó đối với cạnh tranh tại Singapore là không thể phủ nhận. Những ý tưởng mới mà nó mang đến thị trường địa phương nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn ngành. Ví dụ, khi ra mắt vào năm 2016, Circles.Life đã giới thiệu một ứng dụng tự phục vụ cho phép khách hàng đăng ký sản phẩm mới, tắt dịch vụ và thanh toán hóa đơn - một bước đột phá trong ngành. Tất cả các nhà mạng khác kể từ đó đã áp dụng phương pháp ưu tiên kỹ thuật số này để phục vụ khách hàng. Circles.Life cũng giới thiệu ý tưởng về gói cước chỉ dùng SIM, không kèm theo hợp đồng hai năm thông thường. Các gói cước không hợp đồng này kể từ đó đã trở nên phổ biến. IMDA cũng sẽ phải xem xét các ý kiến ​​phản đối việc sáp nhập do các công ty viễn thông đưa ra, liên quan đến sự công bằng trong việc phân bổ tần số vô tuyến hạn chế. Những phản đối này chủ yếu tập trung vào dải tần 900MHz hạn chế, một tần số băng tần thấp được sử dụng để truyền tín hiệu 4G và 5G nhằm cung cấp vùng phủ sóng toàn đảo với thiết bị tối thiểu. Tần số băng tần thấp có đặc điểm là khả năng truyền đi xa và xuyên qua các vật cản như tường, nhà cửa và cây cối. Chúng là xương sống của mạng di động, cung cấp vùng phủ sóng trong nhà và ở những địa điểm xa xôi mà không cần lắp đặt nhiều thiết bị. Trong dải tần 900MHz, Simba nắm giữ một Block tần số 10MHz và M1 nắm giữ 5MHz. StarHub nắm giữ một Block tần số 5MHz, và Singtel nắm giữ 10MHz. Sau khi sáp nhập được đề xuất, thực thể Simba-M1 hợp nhất sẽ nắm giữ 15MHz trong dải tần cao cấp - tương đương với tổng lượng tần số mà hai đối thủ cạnh tranh nắm giữ cộng lại. Việc Singtel và StarHub phản đối là điều dễ hiểu. Phân bổ nguồn lực hạn chế như vậy lẽ ra phải tỷ lệ thuận với quy mô lượng thuê bao của nhà mạng. Đối với Singtel, công ty có 4,5 triệu thuê bao chiếm một nửa thị trường nội địa, việc thực thể Simba-M1 mới, với tổng cộng ba triệu người dùng di động, nắm giữ nhiều hơn nữa phổ tần cao cấp là điều không thể tưởng tượng được. Theo các nguồn tin, Giám đốc điều hành của StarHub, Nikhil Eapen, đã tuyên bố vào tháng 11 năm 2025 rằng thực thể Simba-M1 hợp nhất sẽ sở hữu băng tần 900MHz vượt quá giới hạn hiện tại và có thể có "lợi thế về cấu trúc". "Với tư cách là cơ quan quản lý, bạn sẽ muốn phân bổ nhiều băng tần hơn cho các nhà mạng lớn hơn," một nguồn tin trong ngành cho biết. Nhưng không có giải pháp dễ dàng nào, vì phần lớn phổ tần khả dụng đã được bán đấu giá và quyền sử dụng chúng sẽ không hết hạn trong thời gian ngắn. Sự không chắc chắn cũng bao trùm liên doanh StarHub-M1, có tên gọi là Antina, được thành lập vào năm 2020 để xây dựng mạng 5G dùng chung. Việc đảm bảo chất lượng dịch vụ cho hai triệu thuê bao của StarHub bằng cách bảo vệ quyền truy cập vào mạng lưới của Antina là điều cần thiết. Điều đáng lo ngại là, sau khi sáp nhập, một triệu thuê bao của Simba sẽ lấn át người dùng StarHub và dẫn đến tốc độ kết nối chậm hơn. "Việc bổ sung thêm một triệu thuê bao vào mạng lưới của Antina có thể làm giảm chất lượng dịch vụ 5G và ảnh hưởng đến tỷ lệ khách hàng rời bỏ dịch vụ của StarHub", một chuyên gia trong ngành cho biết, người này từ chối nêu tên. Trong ngành viễn thông, tỷ lệ khách hàng rời bỏ dịch vụ (churn) đề cập đến phần trăm số thuê bao hủy dịch vụ hoặc chuyển sang sử dụng dịch vụ của đối thủ cạnh tranh trong một khoảng thời gian nhất định. Tỷ lệ khách hàng rời bỏ cao thường cho thấy sự không hài lòng của khách hàng và gây bất lợi cho hoạt động kinh doanh vì việc giữ chân khách hàng hiện có thường rẻ hơn so với việc thu hút khách hàng mới. Dự kiến ​​sẽ có những màn thương lượng gay cấn ở chặng cuối khi Simba chạy đua với thời gian để hoàn tất thương vụ, điều mà một số người cho rằng mang tính sống còn đối với công ty viễn thông này. Simba, với nguồn lực hạn chế nhất về phổ tần 5G, sẽ dốc toàn lực để hoàn thành nhiệm vụ thâu tóm mà họ đã khởi xướng. Các đối thủ của họ cũng sẽ tích cực vận động hành lang để cản trở quá trình phê duyệt, điều này có thể kéo dài đến phút cuối cùng. (THE STRAITS TIMES)