BIP 110 và vấn đề Bitcoin cản trở con đường tiến tới

Tác giả: Kyle Santiago

Nguồn: https://privkey.substack.com/p/bitcoin-has-a-squatter-problem-bip

Hãy tưởng tượng bạn đã xây dựng một con đường cao tốc. Mục đích của nó, dĩ nhiên, là vận chuyển người và hàng hóa từ điểm A đến điểm B, nhanh nhất và tiết kiệm nhất có thể.

Giờ đây, một số người đã phát hiện ra họ có thể đậu xe RV của mình trên đường cao tốc này, nối đuôi nhau, coi nó như một bãi đậu xe miễn phí. Tất nhiên, họ phải trả phí đường cao tốc, nhưng những người lái xe khác lại bị kẹt trong dòng xe cộ, không thể di chuyển dù đã trả phí, buộc phải tiêu tốn nhiều xăng hơn, và tự hỏi làm thế nào mà con đường cao tốc mà họ đã góp phần xây dựng lại trở thành một bãi đậu xe.

Đây là những gì đang xảy ra với Bitcoin hiện nay. BIP 110 là một biển báo "cấm đỗ xe".

Điều gì đang xảy ra với Bitcoin?

Bitcoin được thiết kế để đạt được một mục tiêu tối thượng: khả năng chuyển giao giá trị mà không cần sự cho phép của bất kỳ ai. Không cần sự cho phép của ngân hàng, chính phủ hay bất kỳ trung gian nào. Đó là tiền điện tử ngang hàng – điều này đã được nêu rõ trong Sách trắng .

Năm 2022, một kỹ thuật hack tinh vi đã được phát hiện: bằng cách khai thác một tính năng của Taproot ( nâng cấp mới nhất của Bitcoin ), tin tặc có thể chèn dữ liệu ở bất kỳ định dạng nào vào các giao dịch Bitcoin , chẳng hạn như hình ảnh (định dạng JPEG), video và thậm chí cả toàn bộ tài liệu. Họ gọi kỹ thuật này là " inscription ". Chỉ sau một đêm, blockchain Bitcoin trở thành nơi chứa đầy hình ảnh khỉ và meme.

(Ghi chú của người dịch: Các quy tắc đồng thuận của Bitcoin chưa bao giờ ngăn cản người dùng ghi dữ liệu không liên quan đến bảo mật mã hóa của Bitcoin vào blockchain , dù trực tiếp hay gián tiếp. Tuy nhiên, trước Taproot, nhiều phương pháp ghi dữ liệu bị giới hạn kích thước ở cấp độ đồng thuận và/hoặc bị hạn chế về việc lan truyền giao dịch. Nâng cấp Taproot đã loại bỏ giới hạn kích thước đối với các đối tượng kịch bản chứng thực, cho phép inscription tận dụng điều này để đạt được phương pháp ghi dữ liệu không giới hạn đầu tiên, không bị giới hạn về kích thước (không cần phân mảnh tập tin) cũng như không bị giới hạn về việc lan truyền.)

Vấn đề ở đây là: mọi nút Bitcoin trên Trái đất đều phải tải xuống, xác minh và lưu trữ dữ liệu này. Mãi mãi .

Những người tải lên hình ảnh 4MB lên blockchain Bitcoin chỉ phải trả thợ đào một khoản phí một lần. Sau khi nhận được phí, thợ đào có thể không cần làm gì nữa. Nhưng còn hàng ngàn nút tình nguyện thì sao? Họ phải gánh chịu chi phí lưu trữ, băng thông và xác minh trong toàn bộ vòng đời của Bitcoin mà không nhận được bất kỳ phần thưởng rõ ràng nào.

Đây không phải là một thị trường tự do hoạt động như mong đợi; mà là một sự thất bại của thị trường. Những kẻ xả thải dữ liệu sẽ có được không gian lưu trữ vĩnh viễn, không bị kiểm duyệt, trải rộng khắp toàn cầu. Và những người tăng thêm không gian lưu trữ này sẽ không bao giờ được hỏi ý kiến ​​và sẽ không bao giờ được bồi thường. Các nhà kinh tế gọi đây là " ngoại tác ". Người dân bình thường gọi đó là "kẻ ăn bám".

Điều đáng buồn là phần lớn chúng ta ủng hộ Taproot vì nó cải thiện chức năng đa chữ ký (ví dụ: ví điện tử). Nó cho phép ẩn các điều kiện chi tiêu phức tạp, chẳng hạn như đa chữ ký và đường dẫn sao lưu khóa theo thời gian, cho đến khi chúng thực sự được sử dụng. Điều này dẫn đến các giao dịch nhỏ hơn, phí thấp hơn và quyền riêng tư tốt hơn cho người dùng thực. Đó là lý do tại sao nó lại hấp dẫn đến vậy. Chưa ai từng đề cập đến lợi ích của Taproot nằm ở việc cung cấp giảm giá khi tải hình ảnh lên blockchain .

(Ghi chú của người dịch: Trong phương pháp inscription , dữ liệu không đủ điều kiện là một phần của kịch bản chứng thực của dữ liệu đầu vào giao dịch. Kịch bản chứng thực được giảm giá khi tính toán khối lượng danh nghĩa, dẫn đến phí thấp hơn so với các trường khác có cùng kích thước giao dịch. Mức giảm giá này xuất phát từ nâng cấp Chứng thực Tách biệt và hợp lý từ góc độ chi phí xác minh, vì cùng số lượng (khối lượng) chữ ký Chứng thực Tách biệt sẽ rẻ hơn khi xác minh so với chữ ký truyền thống. Tuy nhiên, việc xác minh khối không chỉ trả giá chi phí tính toán mà còn cả chi phí trả giá. Khi khối lượng dữ liệu không đủ điều kiện tăng lên và chiếm tỷ lệ khối lượng chữ ký giảm, tình hình sẽ khác với kịch bản chung biện minh cho mức giảm giá này.)

Nhưng đó chính xác là những gì đã xảy ra. Bằng cách sử dụng tổ hợp mã lệnh OP_FALSE OP_IF ở dạng văn bản thuần, dữ liệu đã được nhét vào một phần của kịch bản chứng thực Taproot mà sẽ không được thực thi, do đó được giảm phí 75% (do cách Segregated Witness tính toán dung lượng dữ liệu chứng thực). Một kỹ thuật mở rộng quy mô đã biến thành một kỹ thuật phản mở rộng quy mô. Kể từ năm 2023, kích thước của tập hợp UTXO đã tăng gấp đôi. Việc đồng bộ hóa nút mới đã trở nên chậm hơn đáng kể kể từ khi đồng bộ hóa các khối từ năm 2023.

(Ghi chú của người dịch: Phương pháp inscription không trực tiếp gây ra hiện tượng phình to tập hợp UTXO. Một yếu tố góp phần vào sự phình to đáng kể của tập hợp UTXO kể từ năm 2023 là sự phổ biến của các giao thức hợp đồng thông minh ngoài Chuỗi sử dụng phương pháp inscription .)

Bitcoin Core lẽ ra có thể vá lỗ hổng này vào năm 2023 khi inscription) mới bắt đầu trở nên phổ biến, nhưng họ đã không làm vậy. Thay vào đó, đến năm 2025, họ đã nới lỏng các hạn chế lan truyền đối với đầu ra OP_RETURN. BIP 110 là bản vá mà họ từ chối phát hành.

(Ghi chú của người dịch: Điều này đề cập đến việc, bắt đầu từ Bitcoin Core v30.0, một trong những quy tắc chuyển tiếp giao dịch mặc định—rằng một giao dịch chỉ có thể mang tối đa một đầu ra OP_RETURN, với kích thước không quá 82 byte—đã được nới lỏng để cho phép nhiều đầu ra OP_RETURN, mà không có yêu cầu về tổng kích thước. Đầu ra OP_RETURN là một đầu ra giao dịch không thể được chi tiêu và do đó sẽ không được đưa vào tập hợp UTXO; nó có thể được sử dụng để mang dữ liệu không bị hạn chế.)

BIP 110 cần làm gì?

Bỏ qua các thuật ngữ kỹ thuật, mục đích của BIP 110 rất đơn giản: tạm thời giới hạn lượng dữ liệu bạn có thể đưa vào một trường duy nhất của giao dịch Bitcoin xuống còn 256 byte.

Thông tin bối cảnh:

• Địa chỉ Bitcoin có kích thước 34 byte.
• Chữ ký mã hóa trên Bitcoin có kích thước từ 64 đến 72 byte.
• Khóa công khai 2048 bit có thể nằm gọn trong 256 byte dung lượng.
• Một hình ảnh JPEG có thể cần đến hàng nghìn hoặc thậm chí hàng triệu byte.
• 256 giao dịch

256 byte là đủ cho bất kỳ giao dịch tài chính nào có thể tưởng tượng được. Nhưng nó không đủ để nhúng một biểu tượng cảm xúc hình con khỉ.

Toàn bộ ý tưởng đằng sau BIP 110 là: giữ lại những gì Bitcoin cần để hoạt động như một loại tiền tệ và bịt kín những lỗ hổng có thể biến Bitcoin thành một ổ cứng.

Đề xuất này cũng ngăn chặn việc đo lường dữ liệu bị đánh cắp khác, chẳng hạn như việc lạm dụng các nhánh OP_IF trong các tập lệnh để che giấu dữ liệu (các nhánh điều kiện này sẽ bị bỏ qua) và việc sử dụng Phụ lục Taproot chưa được định nghĩa như một trường không bị hạn chế. Mỗi quy tắc nhắm mục tiêu vào một giao diện đã được sử dụng để nhúng dữ liệu phi tài chính vào blockchain .

Hơn nữa, có một điều mà hầu hết mọi người thường bỏ qua: nó chỉ là tạm thời . BIP 110 sẽ tự động hết hạn sau một năm. Nếu cộng đồng Bitcoin cho rằng đó là một sai lầm, họ không cần phải làm gì cả; nó sẽ tự động biến mất. Không cần bỏ phiếu lần , không cần hành động gì cả — nó sẽ tự động chấm dứt.

Đây chẳng phải là một hình thức kiểm duyệt sao?

Không. Có sự khác biệt đáng kể.

"Kiểm duyệt" có nghĩa là chặn các giao dịch hợp lệ dựa trên danh tính người gửi hoặc điểm đến. BIP 110 không quan tâm bạn là ai, bạn sống ở đâu hay bạn đang mua gì. Nó không chặn bất kỳ giao dịch tiền tệ nào. Nó không có danh sách đen các địa chỉ và không yêu cầu xác minh danh tính.

Đơn giản là nó sẽ vô hiệu hóa một số tính năng không mong muốn, không phù hợp với mục tiêu thiết kế.

Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng nhà cung cấp dịch vụ email của bạn cho phép dung lượng tệp đính kèm tối đa 25MB cho mỗi email. Đó có phải là kiểm duyệt không? Rõ ràng là không. Đó là một lựa chọn thiết kế để hệ thống hoạt động đúng mục đích của nó—giao tiếp—chứ không phải để mọi người sử dụng nó như một dịch vụ chia sẻ tệp.

Việc giới hạn một dữ liệu Bitcoin ở mức 256 byte cũng truyền tải ý tưởng tương tự. Đó là một lựa chọn thiết kế để toàn bộ mạng lưới hoạt động đúng mục đích của nó—tiền tệ—và không để mọi người coi nó như một ổ cứng dùng chung.

Trên thực tế, nếu bạn thực sự quan tâm đến việc chống kiểm duyệt, bạn nên ủng hộ BIP 110. Điều này là bởi vì khi inscription quá nhiều khiến phí giao dịch tăng vọt, người dân bình thường sẽ thấy việc gửi giao dịch trên Chuỗi trở nên không thể chi trả nổi. Họ sẽ buộc phải sử dụng các dịch vụ lưu ký, chẳng hạn như sàn giao dịch, bộ xử lý thanh toán và ví lưu ký. Hơn nữa, các dịch vụ lưu ký có thể bị kiểm duyệt, điều chỉnh, đóng băng và ngừng hoạt động.

Việc dội bom dữ liệu không chỉ cạnh tranh với các giao dịch thanh toán mà còn làm suy yếu nghiêm trọng khả năng chống kiểm duyệt, yếu tố tạo nên giá trị của Bitcoin.

"Nhiều chữ ký như vậy sao? Nhà phát triển ví nói rằng nó sẽ làm hỏng tính năng xác thực đa chữ ký!"

Một trong những mối lo ngại dai dẳng nhất liên quan đến BIP 110 là nó đe dọa các thiết bị đa chữ ký Taproot, đặc biệt là những thiết bị được thiết kế để bảo mật thông tin cá nhân—nơi khóa của người ký không bị lộ cho người ngoài. Những thiết bị này rất quan trọng vì Nunchuk, Liana và Sparrow đang tích cực nỗ lực để thiết lập đa chữ ký Taproot làm tiêu chuẩn cho các thiết bị tự quản lý, bảo vệ quyền riêng tư.

Vậy thì: chính các nhà phát triển ví đã làm rõ điều này. Khi Nunchuk được hỏi về tác động của BIP 110 đối với người dùng của họ, phân tích kỹ thuật của họ rất rõ ràng.

Thứ nhất, phần lớn các thiết bị xác thực đa chữ ký hiện nay sử dụng địa chỉ chứng thực truyền thống hoặc tách biệt. Tiêu chuẩn BIP 110 không ảnh hưởng đến chúng.

Thứ hai, lợi ích về quyền riêng tư của Taproot khiến mọi người đều hào hứng—nhiều khóa công khai được tổng hợp thành một, do đó người quan sát bên ngoài không thể phân biệt giữa giao dịch đa chữ ký và giao dịch đơn chữ ký—đến từ các lược đồ chữ ký Shcnorr và MuSig. Nunchuk đã xác nhận rằng BIP 110 không ảnh hưởng đến MuSig.

Thứ ba, khu vực duy nhất có khả năng bị ảnh hưởng là các tập lệnh Taproot Miniscript cấp cao, sử dụng mã lệnh OP_IF ở các nhánh lá của cây tập lệnh. Tuy nhiên, như chính Nunchuk đã chỉ ra, đây là vấn đề ở cấp độ trình biên dịch, chứ không phải cấp độ ví. Cách khắc phục rất đơn giản: tách nhánh OP_IF thành một nhánh lá riêng biệt, đây là cách làm tốt nhất trong thiết kế tập lệnh Taproot.

Giờ hãy thực tế: Bản vá lỗi của BIP 110 không phải là không có chi phí. Lấy một ví dụ đơn giản về tài chính doanh nghiệp: Thứ nhất, Alice vẫn phải ký; thứ hai, hoặc Bob là người đồng ký, hoặc khóa thời gian được mở khóa. Trong một kịch bản sử dụng OP_IF , nhánh khóa thời gian không được thực thi chỉ chiếm 5 byte trong kịch bản được tiết lộ; nhưng việc chia nó thành hai nhánh Taproot yêu cầu thêm bằng chứng Merkel 32 byte vào khối điều khiển của kịch bản chi tiêu. Trả giá 32 byte chỉ để che giấu 5 byte. Trong một số cấu hình ví nhất định, OP_IF thực sự rẻ hơn.

Tầm quan trọng của những điều này nằm ở chỗ Miniscript, công cụ chuẩn hóa việc xây dựng các ví này, là một trong những dự án kỹ thuật quan trọng nhất trên Bitcoin. Tự quản lý là nền tảng của mọi thứ: các giao thức Layer 2 , các công cụ bảo mật… Nếu bạn không thể bảo vệ tiền của mình ở lớp cơ bản, tất cả chúng đều vô nghĩa. Sự phát triển của việc quản lý Bitcoin từ chữ ký đơn sang chữ ký đa, và sau đó là chữ ký đa giảm dần bằng cách sử dụng khóa thời gian (trong đó yêu cầu chi tiêu giảm dần để người kế nhiệm hoặc đối tác có thể thu hồi tiền) là một quỹ đạo tự nhiên. Miniscript cho phép các thiết bị như vậy hoạt động tương tác giữa các phần mềm ví, và đây không phải là một vấn đề nhỏ nhặt.

Bản giải thích chi tiết của BIP 110 đã trực tiếp thừa nhận sự đánh đổi này. Quan điểm của nó là việc tạm thời yêu cầu người dùng chia nhánh OP_IF thành các lá cây kịch bản gốc, ngay cả khi điều đó chiếm thêm một vài byte, là đáng giá. Nó gửi một tín hiệu rõ ràng: Bitcoin là một loại tiền tệ, không phải là một nền tảng lưu trữ dữ liệu. Liệu lập luận này có hợp lý hay không vẫn còn gây tranh cãi. Tuy nhiên, việc ai đó nói rằng BIP 110 không ảnh hưởng đến các nhà phát triển ví là sai; tương tự, việc ai đó nói rằng gánh nặng này là thảm họa cũng là sai.

Xin nhắc lại: quy định này sẽ tự động hết hiệu lực sau một năm. Nếu cộng đồng cho rằng đây là lời kêu gọi hành động sai lầm, những hạn chế này sẽ tự động biến mất mà không cần ai phải trả giá thiệp.

Kết luận: Nếu bạn đang sử dụng ví đa chữ ký hoặc có kế hoạch chuyển sang ví đa chữ ký Taproot vì lý do bảo mật, BIP 110 sẽ không ảnh hưởng đến bạn.

"Vậy còn vấn đề kinh phí để tạo động lực đó thì sao?"

Đây là nỗi sợ hãi tâm lý lớn nhất (FUD) xoay quanh BIP 110, vì vậy chúng ta hãy đối mặt trực diện với nó.

Một lời chỉ trích là BIP 110 có thể đóng băng hoặc tịch thu Bitcoin của người dân. Chúng ta hãy xem xét các trường hợp mà điều này có thể xảy ra. Năm điều kiện sau đây phải được đáp ứng đồng thời :

1. Các đồng tiền được khóa trong đầu ra Taproot (P2TR).
2. Loại tiền tệ này được khóa bằng các giao dịch đã được ký trước.
3. Loại tiền tệ này phải được xác nhận bằng một khối và được chi tiêu trong thời hạn triển khai một năm của BIP 110.
4. Đoạn mã lệnh cụ thể được sử dụng để chi tiêu nó vi phạm BIP 110 (nó chứa mã lệnh OP_IF , hoặc nằm dưới cấp độ 7 trong cây mã lệnh).
5. Không còn cách nào khác để sử dụng số tiền này: các đường dẫn khóa không thể được sử dụng, và không có tập lệnh lá hợp lệ nào khác trong cây tập lệnh.

Chỉ cần bất kỳ điều kiện nào trong số đó không đúng, số tiền sẽ hoàn toàn không bị ảnh hưởng.

Tình huống này hiếm gặp đến mức nào? Gần như không thể. Đại đa số người dùng Bitcoin thậm chí chưa từng sử dụng đầu ra Taproot. Ngay cả trong số những người đã sử dụng, hầu như không ai sử dụng cây kịch bản sâu như vậy hoặc cố ý sử dụng các kịch bản lá không hợp lệ. Và ngay cả khi họ làm vậy, họ hầu như luôn có một đường dẫn khóa làm phương pháp chi tiêu dự phòng.

Nhưng BIP 110 còn tiến xa hơn nữa để bảo vệ người dùng:

• Các UTXO được tạo trước khi kích hoạt sẽ được coi là ngoại lệ . Các quy tắc mới chỉ áp dụng cho các đầu ra được tạo sau khi fork được kích hoạt. Các đồng tiền hiện có sẽ không bị ảnh hưởng.
• Có một khoảng thời gian ân hạn hai tuần giữa soft fork và thời điểm kích hoạt, vì vậy những người sử dụng các cấu hình hiếm này có thời gian để chuyển tiền của họ.

Liệu có ai, trong hoàn cảnh nào, ngay cả về mặt lý thuyết, có thể bị ảnh hưởng? Trong những trường hợp cực kỳ hiếm hoi, có lẽ là có. Nhưng những tình huống này vô cùng hiếm gặp, giống như việc lo lắng về một thiên thạch rơi trúng nhà bạn khi nhà bạn đang bốc cháy. Inscription là đám cháy đó, đã thiêu rụi 37% không gian khối và khiến nhiều người dùng thông thường phải bỏ đi; đó mới là vấn đề thực sự nghiêm trọng.

(Ghi chú của người dịch: Dữ liệu"37%" xuất hiện lần trong văn bản, nhưng tác giả không giải thích cách tính toán. Người đọc có thể dễ dàng tìm thấy những trường hợp tỷ lệ phần trăm lớn hơn hoặc nhỏ hơn.)

Đây là một điểm rất đáng chú ý khác: các nhà phê bình chưa bao giờ lập luận rằng BIP 110 sẽ phá hủy cơ inscription. Họ đã nhảy thẳng đến sơ đồ kế thừa giả định. Đó là một giả định mặc định. Họ biết inscription là một cuộc tấn công vào mạng lưới, chứ không phải là một cách sử dụng hợp pháp, vì vậy họ thậm chí không buồn bảo vệ nó. Lập luận duy nhất còn lại dựa trên một kịch bản cực kỳ phức tạp: một người là chuyên gia có kỹ năng cao, có khả năng xây dựng cây mã lệnh độ sâu hơn 8, với các điều kiện OP_IF trong mã lệnh lá, chi tiêu tiền điện tử bằng các giao dịch được ký trước và khóa theo thời gian, đồng thời bỏ qua các soft fork được thảo luận rộng rãi trên mạng lưới của họ.

"Điều này sẽ gây tổn hại đến sự đổi mới chứ? Còn BitVM thì sao?"

BitVM và các giao thức tương tự sử dụng các cây kịch bản gốc lớn, về mặt lý thuyết có thể vi phạm giới hạn 128 lá (cây kịch bản 7 cấp) của BIP 110. Đây là một sự đánh đổi thực sự, và những người ủng hộ BIP 110 đã công khai thừa nhận điều này.

Nhưng hãy xem xét vấn đề này từ một góc độ khác:

• Citrea là sidechain đầu tiên dựa trên BitVM, ra mắt năm 2025. Tuy nhiên, hợp đồng cầu nối của họ đã sử dụng đầu ra của Taproot và nằm trong giới hạn của BIP 110. Các giao thức yêu cầu Bitcoin không nên được phát triển trên giao diện ghi dữ liệu bị vô hiệu hóa bởi BIP 110.
• BIP 110 sẽ có hiệu lực trong một năm. Bất kỳ giao thức nào yêu cầu cây mã lệnh lớn hơn đều có thể tiếp tục phát triển trên mạng thử nghiệm và sidechain.
• Các hạn chế sẽ tự động hết hiệu lực. Không ai cần phải trả giá giá để lấy lại quyền lợi trước đây của mình.

Vấn đề không phải là "những gì BIP 110 phải hy sinh", tất nhiên là nó có. Câu hỏi là: "Liệu có đáng để chịu đựng một năm bất tiện vì giao thức thử nghiệm này để bảo vệ chức năng cốt lõi của Bitcoin với tư cách là một loại tiền tệ?"

Nếu không gian khối của Bitcoin bị chiếm dụng vĩnh viễn bởi việc lưu trữ dữ liệu, có thể sẽ không còn mạng lưới tiền tệ nào khả dụng để BitVM phát triển nữa.

"Ai đó đã sao chép toàn bộ BIP lên blockchain rồi!"

Đúng vậy, một nhà phát triển Bitcoin có tiếng đã làm điều này để thể hiện sự phản đối của mình: ông ấy đã đưa toàn bộ văn bản của BIP 110 vào một giao dịch Bitcoin. Trớ trêu thay, điều này lại thực sự giúp ích cho BIP 110, chứ không phải tấn công nó.

Sự kiện này chứng minh rằng bạn vẫn có thể nhúng dữ liệu vào blockchain Bitcoin bằng cách chia nhỏ dữ liệu thành các đoạn nhỏ và phân phối dữ liệu trên nhiều trường trong một giao dịch. Thực tế, BIP 110 không nói rằng nó có thể cấm việc nhúng dữ liệu. Nó chỉ nói rằng nó nên làm cho các hoạt động như vậy trở nên bất tiện và tốn kém , tốn kém đến mức không còn đáng để thực hiện trên quy mô lớn nữa.

Có thể nói thế này: về mặt lý thuyết, bạn có thể di chuyển một chiếc ghế sofa qua cửa sổ. Nhưng nếu bạn tháo bỏ cửa trước, hầu hết mọi người thậm chí sẽ không nghĩ đến việc di chuyển ghế sofa vào trong nhà. Những người nhất quyết muốn sử dụng cửa sổ sẽ trả giá giá rất cao cho đặc quyền này, và điều đó đòi hỏi rất nhiều công sức.

Giờ đây, inscription giống như một chiếc xe tải đang chạy ngang qua cửa trước. BIP 110 đang đóng cửa lại. Liệu ai đó đủ quyết tâm vẫn có thể nhồi nhét dữ liệu vào được không? Tất nhiên là có. Nhưng việc đổ dữ liệu tùy ý trên quy mô lớn, chẳng hạn như chiếm tới 37% dung lượng khối, sẽ trở nên không khả thi về mặt kinh tế.

Do đó, mục đích của BIP 110 không phải là xóa sổ hoàn toàn Bitcoin, mà là làm rõ hơn vị thế của nó: nó là một mạng lưới tiền tệ, không phải là một nền tảng lưu trữ. Xin hãy tôn trọng điều này.

"Điều này sẽ không làm đứt Chuỗi sao?"

Có lẽ vậy, nhưng mọi soft fork trong lịch sử Bitcoin đều tiềm ẩn rủi ro này.

Cơ chế Segregated Witness (SegWit) tiềm ẩn rủi ro phân tách blockchain . Taproot cũng không ngoại lệ. Rủi ro này tồn tại với bất kỳ thay đổi nào về cơ chế đồng thuận, bao gồm cả BIP 110. Câu hỏi không phải là liệu việc phân tách blockchaincó khả thi hay không, mà là trong những trường hợp nào nó có thể xảy ra.

Nếu BIP 110 thiếu sự hỗ trợ về kinh tế, các nút hỗ trợ nó sẽ bị đình trệ. Chúng sẽ vẫn ở trên khối mà chúng cho rằng là khối hợp lệ cuối cùng, chờ đợi một khối tín hiệu mà sẽ không bao giờ đến. Chuỗi chính sẽ tiếp tục tạo ra các khối như thể không có chuyện gì xảy ra. Trong trường hợp này, sẽ không có sự phân tách Chuỗi và không ai bị thiệt hại. Nói cách khác, BIP 110 đã âm thầm thất bại.

Nếu BIP 110 nhận được sự hỗ trợ kinh tế đáng kể, sàn giao dịch, doanh nghiệp và người dùng, các thợ đào sẽ phải đối mặt với lựa chọn tương tự như trong thời kỳ Segregated Witness: khai thác các khối được đa số quyền lực kinh tế hậu thuẫn, hoặc khai thác các khối đang ngày càng bị từ chối. Năm 2017, hơn 80% nút đã buộc tiếng nói phản đối cuối cùng (Bitmain) phải nhượng bộ trước UASF (User Activated Soft Fork). Sự đào ngũ của thợ đào không phải do hệ tư tưởng, mà do khích lệ kinh tế khiến họ không còn lựa chọn nào khác.

BIP 110 vẫn chưa nhận được nhiều sự ủng hộ. Chiếm tỷ lệ nút được hỗ trợ đang tăng dần, nhưng vẫn chỉ ở mức một chữ số, và chưa có sàn giao dịch lớn nào công khai xác nhận. Sự đồng thuận về kinh tế đang hình thành, nhưng vẫn chưa được đảm bảo. Đây là lúc tầm quan trọng của việc vận hành một nút trở nên rõ ràng: đó là một cách để gửi tín hiệu.

Thêm một điều nữa: việc thể hiện sự ủng hộ không tốn chi phí nào trả giá thợ đào . Nó chỉ đơn giản là thay đổi giá trị của một bit duy nhất. Tuy nhiên, việc giữ im lặng sẽ tạo ra rủi ro dài hạn khi sự ủng hộ tăng dần. Ngay cả khi xác suất kích hoạt nhỏ, khi chi phí bằng không, việc tuân thủ trở thành lựa chọn hợp lý mặc định. Một khi các nhóm khai thác lớn thể hiện sự ủng hộ của họ, một "tình thế tiến thoái lưỡng nan" sẽ nảy sinh — không ai muốn là người cuối cùng đứng về phía sai trái.

Trong trường hợp xấu nhất, có thể xảy ra sự phân tách blockchain kéo dài – hai blockchain cạnh tranh với nhau. Điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử soft fork của Bitcoin . Chưa một lần nào. Bên thua cuộc luôn quay trở lại. Việc BIP 110 hết hạn sau một năm càng làm cho khả năng phân tách dài hạn trở nên ít xảy ra hơn: ngay cả khi chúng xung đột trực tiếp, những hạn chế của BIP 110 sẽ tự động biến mất.

Câu hỏi thực sự mà không ai đặt ra là:

Trong tất cả những cuộc trao đổi qua lại về các chi tiết kỹ thuật, vấn đề thực sự bị bỏ quên là:

Nếu Bitcoin không phải là tiền tệ, vậy nó là gì?

Hiện tại, 37% dung lượng khối được sử dụng để lưu trữ dữ liệu hoàn toàn không liên quan đến thanh toán. Các nhà điều hành nút tự nguyện phi tập trung Bitcoin , nhưng họ phải bù đắp chi phí lưu trữ này bằng phần cứng máy tính và băng thông của riêng mình. Phí giao dịch cho các giao dịch thông thường vượt quá mức đáng lẽ phải trả. Sự chú ý của các nhà phát triển, lẽ ra nên tập trung vào Mạng Lightning, quyền riêng tư, mở rộng và cải thiện trải nghiệm người dùng, lại bị chiếm dụng bởi cuộc tranh luận không hồi kết về loại dữ liệu nào được phép ghi vào blockchain.

BIP 110 không thể trả lời tất cả các câu hỏi. Nó cũng không thể loại bỏ dữ liệu. Nó chưa từng nói như vậy.

Việc đó chỉ đơn giản là cho Bitcoin một năm để "thở". Nó cho các nhà phát triển một năm để tập trung vào việc cải thiện hiệu suất của đồng tiền thay vì loay hoay vá lỗi ghi dữ liệu. Các nhà điều hành nút cũng có một năm để tránh bị buộc phải tải xuống và lưu trữ những đống hình ảnh ngày càng tăng trưởng này. Trong năm này, mạng lưới có thể gửi một tín hiệu rõ ràng: Bitcoin trước hết và trên hết là một loại tiền tệ. Mọi thứ khác đều là lần .

Nếu một năm sau cộng đồng quyết định rằng quy định đó là sai thì sao? Khi đó, quy định sẽ tự động hết hiệu lực và không còn gây hại nữa.

Những điều bạn có thể làm

Nếu bạn cũng cho rằng Bitcoin nên ưu tiên chức năng tiền tệ của nó, thì bạn có thể:

• Khởi chạy một nút BIP 110. Máy trạm kích hoạt này được xây dựng trên nền tảng Bitcoin Knots v29.2 và có thể được tải xuống từ bip110.org . Hiện tại, hơn 1.800 nút đã xác nhận hỗ trợ.
• Hãy liên hệ với nhóm khai thác của bạn . Thợ đào đã cho biết họ có thể đẩy nhanh quá trình kích hoạt, nhưng dù sao đi nữa, nút hỗ trợ sẽ kích hoạt BIP 110 ở Block Height 965.664. Yêu cầu người điều hành nhóm khai thác của bạn thể hiện sự hỗ trợ bằng cách sử dụng bit tín hiệu 4. Kích hoạt nhanh yêu cầu sự hỗ trợ của 55% thợ đào, điều này dễ đạt được hơn so với mức 95% thông thường.
• Hãy lên tiếng . Phần lớn các ý kiến ​​phản đối BIP 110 đến từ những người được hưởng lợi từ inscription hoặc chưa đọc đề xuất thực tế. Hãy chia sẻ bài viết này để khơi gợi thảo luận.

Bitcoin đã vượt qua cuộc chiến kích thước khối và thuyết âm mưu SegWit2x, đánh bại mọi Altcoin tuyên bố thay thế nó. Nó chắc chắn có thể tồn tại một năm mà không bị quá tải dữ liệu.

Câu hỏi duy nhất là liệu chúng ta có đủ quan tâm đến nó hay không.

- - -

BIP 110, do Dathon Ohm viết, đã được gán số BIP vào ngày 3 tháng 12 năm 2025. Mô tả kỹ thuật đầy đủ có thể được tìm thấy tại bips.dev/110 . Các cuộc thảo luận trong danh sách gửi thư của nhà phát triển Bitcoin có thể được tìm thấy tại đây .

(qua)