Những tranh cãi xoay quanh tác động môi trường của Bitcoin vẫn tiếp diễn, khi nhiều ý kiến chỉ trích mức tiêu thụ năng lượng của mạng lưới này. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu ESG Daniel Batten cho rằng hàng loạt cáo buộc phổ biến đang bị các nghiên cứu khoa học và dữ liệu thực tế bác bỏ.
Trong một chuỗi bài đăng trên X vào thứ Bảy, Daniel Batten cho biết 9 chỉ trích thường gặp về việc Bitcoin mining tiêu thụ năng lượng đều mâu thuẫn với các nghiên cứu đã được phản biện khoa học (peer-reviewed) và dữ liệu ở cấp độ lưới điện.
“Mọi công nghệ đột phá ở giai đoạn sơ khai đều đi kèm với những cáo buộc xuất phát từ sự thiếu hiểu biết, thiếu dữ liệu và nỗi sợ trước điều chưa biết,” Batten nhận định.
Trước đó, vào tháng 11, Dow Jones từng chỉ trích Harvard University vì đầu tư một phần quỹ tài trợ vào BTC, gọi Bitcoin là “đồng tiền giả, công cụ rửa tiền và một thảm họa môi trường”. Tháng 7, Bloomberg cũng cho rằng Bitcoin “nuốt chửng lượng điện lẽ ra dành cho người nghèo trên thế giới”.
Một số nhà nghiên cứu môi trường vẫn phản biện rằng lượng phát thải gián tiếp và chi phí cơ hội liên quan đến hoạt động đào Bitcoin rất khó đo lường chính xác.
Hiểu lầm 1: Bitcoin tiêu tốn tài nguyên và làm mất ổn định lưới điện
Batten cho rằng quan điểm Bitcoin tiêu thụ quá nhiều năng lượng, nước và rác thải điện tử cho mỗi giao dịch là không đúng. Ông dẫn ra 4 nghiên cứu peer-reviewed kết luận rằng mức sử dụng tài nguyên của Bitcoin không phụ thuộc vào số lượng giao dịch.
Ông cũng trích dẫn báo cáo Digital Mining Industry Report 2025 của University of Cambridge, cho thấy mức tiêu thụ năng lượng của Bitcoin hầu như độc lập với khối lượng giao dịch, nghĩa là mạng lưới có thể mở rộng mà không làm tăng tiêu thụ tài nguyên.
Về lưới điện, Batten cho rằng Bitcoin mining không gây mất ổn định, mà ngược lại còn giúp ổn định lưới điện nhờ khả năng điều chỉnh tải linh hoạt, đặc biệt tại các khu vực sử dụng nhiều năng lượng tái tạo như Texas.
Hiểu lầm 2: Bitcoin mining làm tăng giá điện
Theo Batten, không có dữ liệu hay nghiên cứu khoa học nào chứng minh người dân phải trả tiền điện cao hơn vì Bitcoin mining. Trái lại, một số trường hợp cho thấy mining còn giúp giảm giá điện nhờ tận dụng công suất dư thừa.
Hiểu lầm 3: So sánh Bitcoin với mức tiêu thụ điện của cả quốc gia
Batten cho rằng việc so sánh Bitcoin với mức tiêu thụ điện của các quốc gia là gây hiểu lầm, vì theo IPCC, trọng tâm nên là chuyển đổi nguồn năng lượng, chứ không chỉ là cắt giảm mức tiêu thụ.
Trước đó, Morningstar từng đưa tin rằng mạng lưới máy tính toàn cầu hỗ trợ Bitcoin tiêu thụ nhiều điện hơn cả Thái Lan hay Ba Lan.
Hiểu lầm 4: Bitcoin có “dấu chân carbon” rất cao
Batten phản bác quan điểm này, cho rằng Bitcoin mining không tạo ra phát thải trực tiếp, mà chỉ có phát thải gián tiếp (scope-2) từ việc sử dụng điện.
Ông nhấn mạnh:
“Bitcoin mining là ngành công nghiệp toàn cầu duy nhất hiện nay có dữ liệu độc lập, đáng tin cậy cho thấy đã vượt ngưỡng 50% sử dụng năng lượng bền vững.”
Proof-of-Stake không hẳn tốt hơn Proof-of-Work
Batten cũng bác bỏ lập luận cho rằng Ethereum sử dụng cơ chế proof-of-stake (PoS) thân thiện môi trường hơn proof-of-work (PoW) của Bitcoin. Theo ông, cách so sánh này đánh đồng mức tiêu thụ năng lượng với mức độ gây hại.
Ông cho rằng PoW mang lại nhiều lợi ích như:
-
Giảm phát thải methane
-
Ổn định lưới điện
-
Tăng công suất năng lượng tái tạo
-
Tận dụng năng lượng tái tạo bị lãng phí
Bitcoin mining thúc đẩy năng lượng tái tạo
Quan điểm cho rằng Bitcoin mining “giành mất” năng lượng tái tạo của người khác cũng bị Batten bác bỏ. Ông cho biết thực tế Bitcoin mining đang giúp nhiều người tiếp cận năng lượng tái tạo hơn.
Batten dẫn ví dụ dự án Gridless tại châu Phi, nơi Bitcoin mining đã giúp cung cấp điện tái tạo cho khoảng 28.000 người.
Cuối cùng, ông khẳng định luận điểm “Bitcoin mining lãng phí năng lượng” là một phán xét mang tính giá trị chủ quan, bởi theo các nghiên cứu của Moghimi và Lai & You, mining giúp giảm đáng kể lượng năng lượng tái tạo bị bỏ phí và cải thiện hiệu quả kinh tế của các microgrid.
Theo Batten, chỉ có thể gọi là “lãng phí năng lượng” nếu không tạo ra bất kỳ giá trị nào cho con người, điều mà Bitcoin – theo ông – rõ ràng không phải.
