Người dùng tài sản số ngày càng lo lắng về việc khai báo thuế crypto khi khối lượng giao dịch on-chain không ngừng tăng.
Những vấn đề này diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang áp dụng khung báo cáo tài sản số (Crypto-Asset Reporting Framework – CARF). Mục đích của quy định mới này là giải quyết triệt để các lỗ hổng tồn tại lâu nay về giám sát thuế của tiền mã hóa.
Yêu cầu báo cáo thuế crypto của IRS tại Mỹ
Để bạn dễ hiểu, Cục Thuế Hoa Kỳ (IRS) coi tài sản số là tài sản và yêu cầu bạn phải khai báo thu nhập cũng như lợi nhuận hoặc thua lỗ phát sinh từ các giao dịch như mua bán, thanh toán dịch vụ, staking, airdrop, và còn nhiều loại khác.
Bạn cần lưu ý rằng chỉ đơn giản nắm giữ tiền mã hóa thì bạn sẽ không chịu thuế cũng như không phải tính lãi/lỗ vì chưa phát sinh giao dịch chịu thuế. Thuế sẽ chỉ áp dụng khi bạn bán tài sản và nhận về tiền mặt hoặc đổi sang loại crypto khác. Lúc đó, lợi nhuận hoặc thua lỗ được xác định là đã “chốt”, nghĩa là phải khai báo và nộp thuế.
“Hãy nhớ rằng hầu hết các loại thu nhập đều phải chịu thuế. Nếu bạn không khai báo trung thực, bạn có thể bị phạt và tính lãi trả chậm,” theo hướng dẫn của IRS.
Cho năm thuế 2025, hạn chót nộp hồ sơ theo quy định của IRS là ngày 15/04/2026, trừ khi ngày này rơi vào cuối tuần hoặc ngày lễ. Người nộp thuế cũng có thể xin gia hạn tới ngày 15/10/2026, tuy nhiên xin gia hạn chỉ áp dụng cho việc nộp hồ sơ chứ không phải việc thanh toán thuế.
Nhà đầu tư nhỏ lẻ nêu bật thách thức khi khai thuế crypto giữa lúc giao dịch khối lượng lớn
Mặc dù hướng dẫn thuế đã khá rõ ràng nhưng việc thực hiện lại rất phức tạp. Với những nhà đầu tư giao dịch nhiều, việc tổng hợp số liệu từ sàn tập trung, sàn phi tập trung, cầu nối blockchain, pool thanh khoản, nền tảng phái sinh, cũng như quản lý nhiều ví khác nhau trở thành một thách thức rất lớn.
Nếu phân loại giao dịch hoặc tính toán giá vốn bị sai, số lãi/lỗ báo cáo sẽ có sai lệch đáng kể.
“Nguy hiểm ở chỗ trách nhiệm chứng minh thuộc về người nộp thuế… Nên nếu bạn không lưu lại thông tin giao dịch cẩn thận thì có thể gặp rắc rối lớn,” một dịch vụ tư vấn thuế crypto chia sẻ.
Vấn đề này nổi bật nhất ở những người giao dịch tần suất cao. Có trường hợp nhà đầu tư tên “Crypto Safe” cho biết bản thân đã thực hiện tới hơn 17,000 giao dịch trên nhiều blockchain chỉ trong năm 2025.
Nhà đầu tư này cũng chia sẻ rằng phần mềm tính thuế hiện nay có thể tổng hợp được lịch sử giao dịch, nhưng vẫn không thể tự động tính toán chính xác số thuế – trừ khi phải kiểm chứng hoàn toàn thủ công từng giao dịch.
“Nên năm nay, tôi chỉ nộp thuế cho số tiền rút về ngân hàng, vì thật sự không thể nào tự tính chi tiết lãi/lỗ cho từng giao dịch nhỏ,” người này viết trong một bài đăng.
Theo nhà đầu tư này, cách làm đó có thể khiến họ phải nộp thừa từ 15,000 USD đến 30,000 USD so với số thuế thực mà lẽ ra mình phải trả. Điều này đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà đầu tư khác.
“Năm nào tôi cũng phải nộp thuế nhiều hơn thực tế từ năm 2012 tới giờ,” một người theo dõi thị trường chia sẻ thêm.
Một nhà đầu tư khác với biệt danh “Snooper” cho biết việc khai thuế crypto, đặc biệt khi có khối lượng giao dịch lớn, sẽ cần sử dụng các công cụ hỗ trợ nâng cao, sử dụng thành thạo blockchain explorer, tự nhập lại dữ liệu giao dịch. Dù có đủ công cụ thì quy trình này vẫn rất phức tạp.
Những trường hợp trên cho thấy để tuân thủ quy định thuế đúng cách ngày càng đòi hỏi kiến thức chuyên môn kỹ thuật vượt xa chuẩn kế toán thông thường.
Báo cáo thuế tiền mã hóa toàn cầu bước sang giai đoạn mới
Trong khi đó, năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn về quy định thuế crypto toàn cầu ở nhiều quốc gia. Kể từ ngày 01/01/2026, đã có 48 quốc gia áp dụng CARF.
Theo khung quy định này, các đơn vị cung cấp dịch vụ tài sản số phải thu thập thêm thông tin khách hàng, xác minh quốc tịch thuế của người dùng, và thực hiện báo cáo hằng năm về số dư tài khoản cũng như các hoạt động giao dịch gửi cho cơ quan thuế địa phương.
Các dữ liệu này sau đó sẽ được chia sẻ giữa các quốc gia dựa trên các thoả thuận hợp tác chia sẻ thông tin quốc tế hiện có. Đợt chia sẻ tự động đầu tiên dự kiến diễn ra từ ngày 01/01/2026, đồng thời đây cũng là mốc các quốc gia cần ban hành hệ thống pháp lý và quy trình báo cáo phù hợp.
Những quốc gia tham gia gồm Anh, Đức, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Brazil cùng nhiều quốc gia EU khác. Mỹ, Canada, Úc và Singapore sẽ tham gia ở giai đoạn sau.
Tính đến nay, tổng cộng có 75 quốc gia đã cam kết áp dụng CARF. Tuy nhiên, động thái này cũng gặp khá nhiều ý kiến trái chiều trong cộng đồng.
“Việc thu thập dữ liệu thuế crypto đã bắt đầu tại 48 quốc gia trước khi CARF áp dụng vào năm 2027. Thật khó tưởng tượng bạn phải nộp thuế cho crypto dù chính phủ không tự in ra nó. Đây là mặt trái của quy định – mặc dù chúng mang lại nhiều lợi ích, quyền riêng tư cho người dùng crypto không còn như trước,” Brian Rose, Nhà sáng lập và người dẫn chương trình London Real, nhận xét.
Những diễn biến này cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa kỳ vọng của cơ quan quản lý và khả năng thực hiện thực tế của các nhà đầu tư. Trong khi chính phủ đang xây dựng hệ thống báo cáo, nhiều nhà đầu tư vẫn dựa vào các công cụ chưa thể xử lý hiệu quả hoạt động số lượng lớn trên nhiều chuỗi khác nhau.
Khi các chính sách thuế trên toàn cầu ngày càng siết chặt, những người sử dụng crypto thường xuyên phải đối mặt với áp lực lớn trong việc xây dựng quy trình tuân thủ thuế chặt chẽ, nếu không sẽ có nguy cơ kê khai thiếu chính xác, chịu mức thuế cao hơn hoặc vướng vào tranh chấp với cơ quan thuế.
