Đầu tư vào các tài sản tiền điện tử như Ether, đồng Token gốc của mạng Ethereum, trước đây tuân theo một quy trình đơn giản: các nhà giao dịch mua tiền điện tử trên các nền tảng như Coinbase hoặc Robinhood, hoặc lưu trữ chúng trong các ví tự quản lý như MetaMask và nắm giữ trực tiếp.
Tiếp theo đó là Staking, tức là cam kết một lượng tiền điện tử nhất định vào mạng lưới để xác thực giao dịch và nhận phần thưởng. Điều này được xem là một cách để các nhà đầu tư tạo ra thu nhập thụ động trong khi nắm giữ token thông qua các sàn giao dịch tiền điện tử với kỳ vọng giá sẽ tăng.
Tuy nhiên, khi tiền điện tử ngày càng tiến gần hơn đến lĩnh vực tài chính chính thống, các sản phẩm mới như quỹ giao dịch chứng khoán (ETF) theo dõi giá giao ngay hiện nay xuất hiện song song với hình thức sở hữu trực tiếp, mang đến cho nhà đầu tư nhiều lựa chọn hơn — nhưng cũng đồng nghĩa với việc họ phải đưa ra nhiều quyết định hơn.
Chưa hết, các quỹ ETF theo dõi Ether, vốn được thiết kế để giúp các nhà đầu tư truyền thống dễ dàng tiếp cận với ETH hơn, giờ đây còn cung cấp các sản phẩm Staking . Những quỹ này không chỉ giúp bạn tiếp cận với giá Ether mà còn mang lại tiềm năng thu nhập thụ động thông qua lợi nhuận Staking .
Ví dụ, hồi đầu tháng này, công ty quản lý tài sản tiền điện tử Grayscale là quỹ đầu tiên trả thưởng cho các cổ đông Staking cho quỹ ETF Ethereum Staking (ETHE). Các nhà đầu tư nhận được 0,083178 đô la mỗi cổ phiếu, có nghĩa là nếu ai đó mua 1.000 đô la cổ phiếu ETHE, với giá giao dịch lúc đó là 25,87 đô la, họ sẽ kiếm được 82,78 đô la.
Điều này đặt ra cho các nhà đầu tư một câu hỏi khó: Liệu nên mua và nắm giữ ETH giao ngay thông qua sàn giao dịch crypto hay mua một quỹ ETF nắm giữ ETH hộ họ?
Lợi suất so với quyền sở hữu
Về cơ bản, quyết định này phụ thuộc vào hai yếu tố: quyền sở hữu và lợi suất.
Khi nhà đầu tư mua ETH trực tiếp thông qua các sàn giao dịch như Coinbase hoặc Robinhood, họ đang mua chính tài sản tiền điện tử đó. Nhà đầu tư có thể kiếm được hoặc mất tiền tùy thuộc vào việc giá tăng hay giảm, trong khi sàn giao dịch giữ tài sản đó thay mặt họ.
Nếu họ chọn Stake ETH thông qua Coinbase, nền tảng này sẽ xử lý quá trình Staking và nhà đầu tư sẽ nhận được phần thưởng — thường khoảng 3% đến 5% mỗi năm — trừ đi khoản phí hoa hồng mà sàn giao dịch thu trên các phần thưởng đó. Mặc dù phương pháp này không yêu cầu quản lý trình xác thực hoặc chạy phần mềm, nhưng nó vẫn giữ nhà đầu tư trong hệ sinh thái tiền điện tử, cho phép họ chuyển, rút tiền hoặc sử dụng ETH của mình ở nơi khác.
Mặt khác, nếu một nhà đầu tư chọn mua cổ phần của một quỹ ETF Ether, quỹ đó sẽ mua ETH thay mặt họ, mà nhà đầu tư không cần phải đăng nhập hoặc tạo ví tiền điện tử. Và nếu quỹ ETF đó có thành phần Staking , quỹ mua ETH sẽ Stake nó và nhận phần thưởng thay mặt cho các nhà đầu tư.
Mức phí là một điểm khác biệt lớn khác.
Ví dụ, quỹ Ethereum Trust (ETHE) của Grayscale tính phí quản lý hàng năm là 2,5%, áp dụng bất kể điều kiện thị trường như thế nào. Nếu quỹ này cũng tham gia đặt cọc ETH , một phần phí riêng sẽ được trả cho nhà cung cấp Staking của quỹ trước khi bất kỳ khoản lợi nhuận nào được chuyển cho các cổ đông.
Ngược lại, Coinbase không tính phí quản lý hàng năm để nắm giữ ETH , nhưng họ sẽ lấy tới 35% bất kỳ phần thưởng Staking nào, đây là thông lệ tiêu chuẩn đối với bất kỳ nền tảng nào cung cấp lợi nhuận từ Staking, mặc dù phí có thể khác nhau.
"Không có phí khi Stake tài sản của bạn. Coinbase thu phí hoa hồng dựa trên phần thưởng bạn nhận được từ mạng lưới. Phí hoa hồng tiêu chuẩn của chúng tôi là 35% đối với ADA, ATOM, AVAX, DOT, ETH , Matic, SOL và XTZ," theo thông báo trên trang web của Coinbase. Phí sẽ thấp hơn đối với người dùng là thành viên cao cấp trả phí của Coinbase.
Điều đó khiến lợi suất thực tế từ Staking thường cao hơn trên Coinbase so với thông qua ETF Staking , mặc dù cấu trúc ETF có thể hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư muốn sự đơn giản và khả năng tiếp cận thông qua tài khoản môi giới truyền thống.
Nói cách khác, nhà đầu tư sẽ được hưởng lợi từ biến động giá ETH và thu nhập thụ động từ Staking, mà không cần phải hiểu sàn giao dịch crypto hay ví điện tử là gì. Tất cả những gì họ cần làm là mua cổ phiếu của quỹ ETF Staking đó. Nó giống như việc kiếm lợi nhuận từ một quỹ đầu tư vào các công ty trả cổ tức — ngoại trừ, trong trường hợp ETF Staking , phần thưởng đến từ blockchain, chứ không phải từ một công ty.
Nghe có vẻ khá dễ dàng, đó là một trong những lý do khiến các sản phẩm ETF trở nên phổ biến ngay từ đầu. Tuy nhiên, vẫn có một số điều cần lưu ý.
Thứ nhất, việc tạo ra thu nhập không được đảm bảo.
Cũng giống như các quỹ ETF truyền thống liên quan đến cổ phiếu, các quỹ Staking này cũng chịu rủi ro, chẳng hạn như lợi suất biến động. Hãy tưởng tượng kịch bản này: nếu một công ty đột ngột cắt giảm cổ tức, điều đó có thể làm giảm lợi suất của quỹ mà các nhà đầu tư đang nắm giữ.
Tương tự, phần thưởng Staking cũng khác nhau. Phần thưởng Staking dựa trên hoạt động mạng lưới và tổng lượng tiền điện tử được stake. Hiện tại, theo dữ liệu của CoinDesk, lợi suất hàng năm đối với ETH là khoảng 2,8%.
Nhưng những phần thưởng đó không được đảm bảo và biến động như biểu đồ cho thấy. Và nếu có sự cố xảy ra với hoạt động Staking — chẳng hạn như trình xác thực thất bại hoặc bị phạt — quỹ có thể mất một phần ETH của mình.
Điều tương tự cũng đúng khi Staking thông qua Coinbase: mặc dù nền tảng này xử lý các chi tiết kỹ thuật, nhưng phần thưởng vẫn biến động, và hiệu suất kém của trình xác thực có thể làm giảm lợi nhuận. Tuy nhiên, Staking thông qua Coinbase mang lại sự linh hoạt hơn so với ETF — bạn vẫn giữ quyền sở hữu ETH của mình và có thể chọn rút tiền hoặc chuyển nhượng, điều mà các cổ đông của ETF không thể làm được.
Ngoài ra còn có vấn đề về quyền truy cập và kiểm soát. Ngay cả khi nhà đầu tư nắm giữ ETH trên các sàn giao dịch như Coinbase hoặc Robinhood, họ vẫn là một phần của hệ sinh thái tiền điện tử. Nếu ai đó muốn chuyển ETH của họ sang ví khác hoặc sử dụng nó trong các ứng dụng DeFi , họ đều có thể làm được (mặc dù quy trình rút tiền của Robinhood phức tạp hơn).
Với ETF Ethereum, sự linh hoạt đó biến mất. Nhà đầu tư không trực tiếp nắm giữ ETH và không thể chuyển nó vào ví, tự Stake cọc hoặc sử dụng nó trong các giao thức DeFi . Khả năng tiếp cận của họ bị giới hạn ở việc mua hoặc bán cổ phần ETF thông qua tài khoản môi giới, có nghĩa là việc tiếp cận tài sản hoàn toàn được điều chỉnh bởi cấu trúc quỹ và giờ giao dịch truyền thống chứ không phải bởi chính blockchain.
Cái nào tốt hơn?
Vậy, sản phẩm nào tốt hơn? Câu trả lời nằm ở việc các nhà đầu tư đang tìm kiếm điều gì từ những sản phẩm này.
Nếu họ muốn kiếm lợi nhuận mà không cần quản lý khóa hoặc trình xác thực, quỹ Staking có thể là một lựa chọn tốt. Ngay cả khi phí giao dịch làm giảm đáng kể tổng lợi nhuận.
Tuy nhiên, nếu nhà đầu tư coi trọng quyền sở hữu trực tiếp, tính linh hoạt dài hạn hoặc sẵn sàng tự mình Stake ETH , thì việc giữ tiền điện tử trên ví hoặc sàn giao dịch có thể là lựa chọn tốt hơn. Thêm vào đó, họ có thể tránh được phí quản lý quỹ (mặc dù vẫn phải trả các loại phí giao dịch khác nhau).
