Quan điểm: Sự tồn tại của bong bóng phụ thuộc vào nồng độ PVP (giá trị nội tại của thị trường), cho thấy lòng tham và sự không chịu chấp nhận thất bại của con người.

Để duy trì thanh khoản bền vững và thị thị phần có thể bảo vệ được của Perpdex, chúng tôi không dựa vào việc canh tác thụ động, đặt lệnh hay thao túng khối lượng giao dịch, mà thay vào đó chủ động tạo ra một hoàn cảnh tâm lý cạnh tranh cực kỳ gay gắt.

Thông qua một cơ chế được thiết kế cẩn thận nhằm tạo ra sự cạnh tranh giữa các nhà giao dịch, cơ chế của giao thức này được thiết kế để kích thích động lực nội tại mạnh mẽ nhất của con người—lòng tham và sự bất mãn—nhằm tạo ra một vòng xoáy hoạt động giao dịch tự duy trì, từ đó giải phóng bản thân khỏi sự phụ thuộc quá mức vào việc phát hành token gây lạm phát và cuối cùng đạt được sự ổn định thị trường thực sự.

I. Trò chơi lớn: Phân tích thực tế "tổng bằng không" của các giao dịch

Bản chất của giao dịch là một trò chơi có tổng bằng không; hoặc bạn thua hoặc tôi thắng. Không cần phải che giấu hay làm giảm nhẹ sự thật.

Meme: Đấu trường PvP nguyên thủy nhất

Hệ sinh thái giao dịch của Meme là hiện thân thuần túy và trần trụi nhất của các nguyên tắc PvP (đấu đối kháng). Không giống như tài sản tuyên bố có tiềm năng sử dụng hoặc dòng tiền, giá trị của Meme gần như hoàn toàn đến từ tầm ảnh hưởng văn hóa, sự cường điệu trong cộng đồng và sự lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội – chính là sự chú ý. Trong một thị trường như vậy, giao dịch giống như "chênh lệch giá văn hóa": dự đoán hoặc đi trước thị trường trong việc khám phá điểm nóng tiếp theo. Điều này biến thị trường Meme thành một trò chơi tổng bằng không trần trụi: lợi nhuận của một nhà giao dịch trực tiếp bắt nguồn từ lỗ vốn của nhà giao dịch khác. Trên chuỗi công khai có phí thấp và thông lượng cao như Solana , hoàn cảnh PvP này được đẩy đến cực điểm. Bot giao dịch tràn lan, thời gian vị thế giữ trung bình được đo bằng giây, và thị trường phát triển thành một hệ sinh thái "siêu PvP" nơi các nhà giao dịch nhà đầu tư bán lẻ mới hầu như không có cơ hội kiếm được lợi nhuận đáng kể. Hoàn cảnh tàn khốc này cho thấy chính xác bản chất của thị trường đầu cơ – nó không phải là một cộng đồng hợp tác, mà là một đấu trường nơi các thành viên tự hủy hoại lẫn nhau.

Vì đây là nơi con người ăn thịt lẫn nhau, nên việc tự xưng là bồ tát giáng trần để soi sáng thế gian có vẻ hơi thừa thãi.

Ảo tưởng về tăng trưởng tích cực

Câu chuyện chủ đạo trong ngành công nghiệp crypto thường nhấn mạnh khía cạnh "tổng dương" của nó: tổng giá trị vốn hóa thị trường ngày càng tăng trưởng , các ứng dụng mới được thúc đẩy bởi sự đổi mới công nghệ và dòng người dùng mới liên tục đổ vào. Câu chuyện vĩ mô này là có thật và quan trọng, nhưng về cơ bản nó không liên quan đến cấp độ vi mô - trải nghiệm hàng ngày người giao dịch trên Perpdex. Đối với người dùng tham gia giao dịch tần suất cao trên Perpdex, mục tiêu không phải là "xây dựng một hệ thống tài chính hoàn toàn mới", mà là thu lợi nhuận từ những người tham gia thị trường khác trong bối cảnh biến động giá. Giao diện lãi lỗ (P&L) của họ cho thấy một thực tế tàn khốc theo kiểu "tổng bằng không". Bất kỳ giao thức PvP thành công nào cũng phải xây dựng dựa trên sự hiểu biết cơ bản này, ngừng tự đóng gói mình như một "tiện ích công cộng" có lợi cho tất cả mọi người và chấp nhận bản chất thực sự của nó là một "đấu trường". Định vị của giao thức nên chuyển từ " thị trường giao dịch" sang "đánh bại các nhà giao dịch khác", một sự định vị lại phù hợp với các đặc điểm sản phẩm của nó với động cơ thực sự của người dùng.

Đòn bẩy: Bộ khuếch đại tuyệt vời

Đòn bẩy cao là một đặc điểm cốt lõi của Perpdex, đóng vai trò nhân vật chất xúc tác vừa là chất khuếch đại trong động lực PvP. Đòn bẩy không chỉ khuếch đại lợi nhuận và thua lỗ về tài chính, mà quan trọng hơn, nó khuếch đại đáng kể cường độ tâm lý của các cuộc xung đột PvP. Cảm giác hưng phấn khi kiếm được một khoản lợi nhuận và tác động tàn khốc của một khoản lỗ vốn được phóng đại một cách không cân xứng. Sự khuếch đại tâm lý này rất quan trọng để "móc câu" các nhà giao dịch vào vòng xoáy tâm lý mà chúng ta sẽ thảo luận trong chương tiếp theo.

Các mô hình khích lệ truyền thống giả định rằng khối lượng giao dịch là một hàm của thanh khoản và khích lệ, và rằng khối lượng giao dịch là một hàm của xung đột. Bằng cách thiết kế các cơ chế có thể tạo ra xung đột liên tục và có thể định lượng được (chẳng hạn như bảng xếp hạng hoặc giải đấu), các giao thức có thể tạo ra một khối lượng giao dịch cơ bản ổn định được thúc đẩy bởi sự cạnh tranh nội tại mà không cần dựa vào phần thưởng token trực tiếp.

II. Học thuyết về sự tham gia: Vũ khí hóa lòng tham và sự oán giận

Cốt lõi của PVP là khơi gợi hai ham muốn sâu thẳm nhất trong con người—lòng tham và sự bất mãn.

Lời nguyền của kẻ chiến thắng: Nuôi dưỡng lòng tham và sự tự tin thái quá

Đối với những nhà giao dịch thành công, mục tiêu của nền tảng này là nuôi dưỡng một cách có hệ thống lòng tham và sự tự tin thái quá của họ, thúc đẩy họ giao dịch táo bạo hơn, thường xuyên hơn và liều lĩnh hơn.

Cơ chế tâm lý: Giao dịch thành công kích hoạt sê-ri các thiên kiến ​​nhận thức. Đầu tiên là thiên kiến ​​tự tin thái quá, trong đó các nhà giao dịch có xu hướng cho rằng thành công là do kỹ năng vượt trội của họ hơn là do may mắn, do đó đánh giá thấp rủi ro của các giao dịch trong tương lai. Thứ hai là thiên kiến ​​xác nhận, trong đó họ tích cực tìm kiếm thông tin xác nhận tính hiệu quả của "chiến lược thắng lợi" của mình, bỏ qua các bằng chứng trái ngược. Trạng thái tâm lý này được biết đến trong tâm lý giao dịch là "lời nguyền của người chiến thắng", có nghĩa là lợi nhuận lớn nhất thường báo trước lỗ vốn lớn nhất. Từ góc độ khoa học thần kinh, lợi nhuận kích thích não bộ giải phóng dopamine, tạo thành một mạch thưởng mạnh mẽ củng cố hành vi giao dịch và khuyến khích các nhà giao dịch chấp nhận rủi ro lớn hơn để có được sự kích thích mạnh mẽ hơn.

Lấy một số sàn giao dịch tập trung (CEX)/giao thức phổ biến làm ví dụ:

Chiến lược khuếch đại nền tảng: Giao thức nên được thiết kế để khuếch đại cảm giác phấn khích khi chiến thắng và biến nó thành biểu tượng công khai về địa vị xã hội.

Hiển thị Lãi/Lỗ nổi bật: Lãi/Lỗ (PNL) biến động cao được hiển thị ở vị trí nổi bật nhất trên giao diện, sử dụng các màu tích cực như màu xanh lá cây.

Hệ thống thành tích: Thiết lập các huy hiệu "Chuỗi thắng liên tiếp", huy chương "Lợi nhuận gấp 100 lần", v.v., để biến những thành tích giao dịch thành một danh tính ảo có thể được khoe khoang.

Bảng xếp hạng công khai: Bảng xếp hạng được cập nhật theo thời gian thực là một công cụ cốt lõi để tạo áp lực xã hội, biến lợi nhuận cá nhân thành một cuộc cạnh tranh công khai.

Tính năng chia sẻ mạng xã hội: Chia sẻ ảnh chụp màn hình lợi nhuận lên mạng xã hội chỉ với một cú nhấp chuột, biến những người chiến thắng thành "bảng quảng cáo di động" cho nền tảng, đồng thời tạo ra cảm giác sợ bỏ lỡ, ghen tị và tâm lý cho những người dùng khác.

Trò chơi của kẻ thua cuộc: tạo ra "sự không muốn chấp nhận thất bại"

Đối với những nhà giao dịch thua lỗ, mục tiêu của nền tảng không phải là ngăn cản họ thoát lệnh một cách hợp lý do lỗ vốn, mà là kích thích "tâm lý chấp nhận thất bại" của họ, thúc đẩy họ ngay lập tức tham gia giao dịch tiếp theo để "bù đắp khoản lỗ". Đây là mắt xích mạnh mẽ và quan trọng hơn trong toàn bộ chu trình tâm lý.

Cơ chế tâm lý: Cốt lõi của nó là lý thuyết về sự ác cảm với thua lỗ, trong đó nỗi đau tâm lý khi lỗ vốn gấp đôi so với niềm vui có được từ một khoản lợi nhuận tương đương. Tâm lý tiêu cực mãnh liệt này dẫn đến sê-ri các hành vi phi lý, chẳng hạn như ngoan cố giữ lấy một vị thế đang liên tục giảm giá để tránh thừa nhận lỗ vốn (sai lầm chi phí chìm), hoặc, quan trọng hơn, giao dịch trả thù. Giao dịch trả thù là một giao dịch bốc đồng, rủi ro cao được thực hiện sau khi chịu một khoản thua lỗ đáng kể, được thúc đẩy bởi sự tức giận, thất vọng và cảm giác "không muốn chấp nhận thất bại", với mục đích duy nhất là nhanh chóng bù đắp khoản lỗ. Tâm lý"không muốn chấp nhận thất bại" này là động lực chính giữ chân những người dùng lỗ vốn và thúc đẩy họ tiếp tục đóng góp vào khối lượng giao dịch.

Lấy một số sàn giao dịch tập trung (CEX)/giao thức phổ biến làm ví dụ:

Chiến lược khuếch đại nền tảng: Mọi chi tiết của giao diện đều phải được thiết kế để tối đa hóa sự "không hài lòng" của người dùng và ngăn cản họ thực hiện đánh giá khách quan và đánh giá rủi ro .

Hiển thị mức độ "Gần như": Khi người dùng buộc phải thanh lý vị thế của mình, giao diện có thể hiển thị mức giá "gần" với điểm cắt lỗ hoặc mục tiêu lợi nhuận, cho thấy đó chỉ là do không may mắn chứ không phải do sai lầm chiến lược.

Hiệu ứng định khung tổn thất: Mô tả lỗ vốn là "lỗ trên giấy tờ" tạm thời hoặc "điều chỉnh hồi" thay vì tổn thất vốn vĩnh viễn, và ngay lập tức thúc đẩy các "cơ hội thị trường" mới.

Khích lệ tái giao dịch tức thì: Sau khi người dùng đóng vị thế hoặc bị thanh lý, một thông báo như "Mở vị thế lại giao dịch chỉ với một cú nhấp chuột" hoặc "Lĩnh nhận phiếu giảm giá phí giao dịch để giao dịch lại" sẽ ngay lập tức hiện lên, rút ​​ngắn thời gian quyết định từ khi lỗ vốn đến giao dịch tiếp theo và tận dụng tâm lý thị trường để khuyến khích giao dịch bốc đồng.

Từ góc độ vận hành, những người dùng có giá trị nhất không phải là " tiền thông minh " luôn kiếm được lợi nhuận và rút tiền định kì . Ngược lại, người dùng lý tưởng là những nhà giao dịch bị mắc kẹt trong vòng xoáy lãi và lỗ vốn. Bất kể lợi nhuận ròng hay lỗ, họ liên tục tạo ra khối lượng giao dịch và phí giao dịch lượng lớn. Việc tối đa hóa thu nhập giao thức bắt nguồn từ sự biến động mạnh mẽ của vốn giữa người thắng và người thua.

Do đó, mọi yếu tố trong thiết kế nền tảng—từ màu sắc của các con số lãi và lỗ đến hiệu ứng hoạt hình sau mỗi giao dịch, tỷ lệ đòn bẩy mặc định và các chức năng xã hội—không còn chỉ là lựa chọn thẩm mỹ, mà là công cụ được sử dụng để thao túng tâm lý của các nhà giao dịch và hướng họ đến hai mô hình hành vi giao dịch khối lượng lớn là lòng tham và "không muốn bỏ cuộc".

III. Vòng thanh khoản: Từ chu kỳ tâm lý đến bánh đà quy trình

Một khi giao thức thu hút được đủ số lượng nhà giao dịch thông qua các cơ chế tâm lý được thiết kế cẩn thận, nó có thể khởi động một chu kỳ tích cực tự củng cố được gọi là "vòng xoáy thanh khoản ". Quá trình này chuyển đổi hành vi phi lý của cá nhân thành lợi thế cạnh tranh bền vững, mang tính cấu trúc ở cấp độ giao thức.

Giai đoạn một: Bộ máy cốt lõi bao gồm các nhà giao dịch "nghiện"

Điểm khởi đầu của vòng xoáy này chính xác là nhóm người dùng cốt lõi, như đã trình bày chi tiết trước đó, bị thúc đẩy bởi lòng tham và cảm giác bất mãn. Những người thắng và thua này bị mắc kẹt trong một chu kỳ giao dịch liên tục. Hành vi giao dịch của họ, theo một nghĩa nào đó, là "tự nhiên" vì nó được thúc đẩy nhiều hơn bởi các nhu cầu tâm lý nội tại (theo đuổi khoái lạc, bù đắp thua lỗ và nhu cầu chứng tỏ bản thân) hơn là bởi khích lệ token bên ngoài. Nhóm cốt lõi này tạo ra một nền tảng ổn định và có thể dự đoán được về khối lượng giao dịch và thu nhập phí cho giao thức. Đây là bước đầu tiên trong quá trình chuyển dịch của giao thức khỏi sự phụ thuộc vào vốn đầu cơ/"vốn đánh thuê".

Giai đoạn hai: Thu hút nhà cung cấp thanh khoản có kinh nghiệm

Với khối lượng giao dịch cơ bản ổn định và đáng kể, giao thức trở nên rất hấp dẫn đối với các bên tham gia thị trường cấp hai – nhà cung cấp thanh khoản chuyên nghiệp. Các nhà tạo lập thị trường bị thu hút bởi vì họ có thể liên tục kiếm lợi nhuận từ Chênh lêch giá mua bán được tạo ra bởi các giao dịch thường xuyên của các nhà giao dịch cốt lõi. Các nhà kinh doanh chênh lệch giá bị thu hút bởi sự biến động giá; hoạt động của họ giúp giá của giao thức phù hợp với thị trường rộng lớn hơn, do đó cải thiện hiệu quả thị trường. Việc bổ sung thanh khoản chuyên nghiệp này làm tăng đáng kể sổ lệnh và giảm trượt giá, từ đó cải thiện trải nghiệm giao dịch cho tất cả người dùng. Điều này làm cho nền tảng trở nên hấp dẫn hơn đối với người dùng mới, củng cố hơn nữa động lực cốt lõi của nó.

Giai đoạn ba: Sự trở lại của "vốn lính đánh thuê" và sự hình thành hố đen thanh khoản

Khi giao thức thiết lập một thị trường độ sâu , năng động và hiệu quả thông qua hai giai đoạn đầu tiên, một sự đảo ngược thú vị xảy ra. "Vốn đầu tư đánh thuê" mà giao thức ban đầu cố gắng tránh né giờ đây quay trở lại. Nhưng lần này, họ không bị thu hút bởi token airdrop của giao thức, mà bởi các điều kiện giao dịch vượt trội (độ trượt giá cực thấp, độ sâu giao dịch khổng lồ và nhiều cơ hội chênh lệch giá). Sự xuất hiện của họ hoàn thành mảnh ghép cuối cùng của vòng xoáy thanh khoản. Dòng vốn khổng lồ biến giao thức thành một "hố đen thanh khoản" - một thị trường có lực hút mạnh đến mức các đối thủ khó có thể thách thức địa vị của nó. Tại thời điểm này, hệ thống bảo vệ cạnh tranh của giao thức đã chuyển từ khích lệ ngắn hạn sang một rào cản cấu trúc không thể vượt qua được, bao gồm hiệu ứng mạng lưới và thanh khoản độ sâu .

Cốt lõi của quá trình này nằm ở chỗ PVP là một chiến lược sử dụng các cơ chế được thiết kế nhân tạo ( khích lệ được game hóa, các tín hiệu tâm lý) để tạo ra trạng thái có vẻ và cảm giác giống như "sự phù hợp tự nhiên giữa sản phẩm và thị trường". Khai thác thanh khoản truyền thống, chẳng hạn như các cuộc tấn công hút máu của SushiSwap và thao túng khối lượng của AsterDex, đã giải quyết được vấn đề "khởi đầu lạnh" của thanh khoản nhưng không giải quyết được vấn đề "lòng trung thành" của người dùng. Người dùng bị thu hút khích lệ có tỷ lệ giữ chân cực kỳ thấp. Các cơ chế và mô hình PVP nhằm mục đích giải quyết tận gốc vấn đề giữ chân bằng cách thay thế các "khích lệ" kinh tế bằng một "sự nghiện" về hành vi (như được mô tả trong các cơ chế tâm lý của chứng nghiện cờ bạc). Một người dùng nghiện không cần bạn trả tiền cho họ để chơi.

Do đó, hầu hết các giao thức đều ưu tiên việc thu hút thanh khoản , trong khi mô hình PVP định nghĩa lại thanh khoản như một kết quả. Mục tiêu chính là tối đa hóa sự tham gia của người dùng và khối lượng giao dịch thông qua các cơ chế tâm lý. Thanh khoản độ sâu và ổn định chỉ đơn giản là một sản phẩm phụ tự nhiên của việc đạt được mục tiêu chính này. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt sàn giao dịch để giành lấy thanh khoản , mô hình PVP cung cấp một con đường hiệu quả hơn về vốn: bằng cách đầu tư nguồn lực vào các tính năng sản phẩm tạo ra môi trường cạnh tranh, thanh khoản sẽ tự nhiên theo sau hoạt động giao dịch.

IV. Chất xúc tác: Được thiết kế cho "bước đột phá tại một điểm duy nhất"

Để tạo ra một guồng quay PvP mạnh mẽ, cần một chất xúc tác chính xác và hiệu quả. Điều này đòi hỏi các giao thức phải từ bỏ mô hình khích lệ"phổ quát" và chuyển sang chiến lược "đột phá điểm duy nhất" có thể tạo ra xung đột, chọn lọc người thắng và thúc đẩy người thua.

Khai thác thanh khoản tràn lan hoặc các khoản hoàn trả giao dịch là những chiến lược nền tảng "bao trùm" bị người dùng chỉ trích. Chiến lược này không hiệu quả vì nó thưởng cho tất cả mọi người một cách bừa bãi, bao gồm cả "người dùng zombie" những người chỉ cung cấp thanh khoản và giao dịch không thường xuyên, cũng như những người chỉ cày điểm. Điều này không chỉ làm giảm hiệu ứng khích lệ đối với các nhà giao dịch có giá trị cao và hoạt động tích cực mà còn tạo ra áp lực lạm phát token khổng lồ, cuối cùng dẫn đến việc vốn đầu cơ nhanh chóng rút khỏi thị trường sau khi phần thưởng giảm dần.

Mô hình khích lệ"đột phá điểm đơn" hiệu quả nên dựa trên hiệu suất tương đối hơn là sự tham gia tuyệt đối. Nguyên tắc cốt lõi là thưởng cho những nhà giao dịch chiến thắng trong cạnh tranh PvP, chứ không phải tất cả những người tham gia giao dịch.

Một chương trình khích lệ PvP thành công, về bản chất, phải tạo ra một số lượng lớn "người thua cuộc" không nhận được gì. Điều này trái ngược với tinh thần "bao dung" và "chia sẻ cộng đồng" thường được đề cao trong không gian Web3, nhưng lại rất quan trọng đối với sự thành công của mô hình. Chính sự "không muốn" mãnh liệt của những người thua cuộc "bỏ lỡ" giải thưởng lớn này tạo nên động lực cốt lõi để họ tiếp tục tham gia vào các giao dịch trên nền tảng trong tương lai, ngay cả khi không có khích lệ trực tiếp.

Chúng ta không thể kỳ vọng một nền tảng hoạt động theo cơ chế "được ăn cả, thua mất tất cả" lại có thể thực hiện "tài chính toàn diện", phải không? Nếu bạn bị ràng buộc bởi quan niệm đạo đức về "tài chính toàn diện" hoặc đòi hỏi sự đối xử công bằng từ các cộng đồng chống gian lận, thì có lẽ bạn không phù hợp để bước vào thế giới cạnh tranh khốc liệt này.

Kết luận: Bong bóng bền vững

Hãy quay lại với phép so sánh hóa học ban đầu của chúng ta. Thị trường đầu cơ vốn dĩ luôn có nhiều biến động; đó là một đặc tính cơ bản. Mục tiêu của PVP (Người chơi đấu với người chơi) không phải là loại bỏ bong bóng, mà là ổn định chúng. Cũng giống như polyvinylpyrrolidone (PVP) cung cấp cấu trúc, khả năng phục hồi và độ bền cho bong bóng, một hệ thống "người chơi đấu với người chơi" được thiết kế tốt cũng có thể cung cấp một cấu trúc bền vững cho hoạt động sôi nổi của thị trường. Nó tạo ra sự ổn định trong hoạt động giao dịch và thu nhập phí giữa những biến động giá mạnh.

Lời khuyên chiến lược quan trọng nhất là trong cuộc cạnh tranh giữa các giao thức Perpdex trong tương lai, người chiến thắng sẽ không phải là người đưa ra mức APY cao nhất, mà là người hiểu sâu sắc và nắm vững tâm lý người dùng nhất. Thành công sẽ không còn chỉ là công sức của các kiến ​​trúc sư tài chính, mà là kiệt tác của các kiến ​​trúc sư tâm lý hành vi.

Hãy biến PVP thành một học thuyết—giống như người Chaoshan, hãy mang đấu trường về sân sau của chính bạn; nếu không có sự hướng dẫn, nước sẽ tự nhiên chảy đến mọi khu vực giàu giá trị.