Pantera Capital – quỹ đầu tư crypto kỳ cựu vừa gây chú ý khi Franklin Bi – General Partner của quỹ, đăng tải bài viết trên nền tảng X đưa ra nhận định về bên đứng sau đợt bán tháo mạnh gần đây trên thị trường tiền mã hóa.
Theo Franklin Bi, thủ phạm nhiều khả năng không phải là một công ty giao dịch crypto chuyên nghiệp, mà là một thực thể quy mô lớn đến từ châu Á, nằm ngoài “vòng tròn” crypto truyền thống. Do có số lượng đối tác giao dịch crypto hạn chế, thực thể này không bị cộng đồng crypto sớm phát hiện cho tới khi áp lực thanh khoản bùng phát.
Chuỗi sự kiện được Franklin Bi phác họa
Trong bài đăng, Franklin Bi đã đưa ra kịch bản giả định về cách thức thực thể này rơi vào vòng xoáy thanh lý bắt buộc:
- Thực hiện giao dịch đòn bẩy và làm market-making trên Binance
- Đóng các vị thế arbitrage đồng Yên Nhật (JPY carry trade)
- Gặp khủng hoảng thanh khoản nghiêm trọng trong điều kiện thị trường cực đoan
- Được cấp khoảng thời gian ân hạn ~90 ngày để xử lý tình trạng mất cân đối
- Cố gắng “hồi máu” bằng giao dịch vàng và bạc, nhưng không thành công
- Buộc phải thanh lý vị thế trong tuần này, tạo ra áp lực bán mạnh lên thị trường crypto
Chuỗi sự kiện trên cho thấy nguồn gốc của cú sập không thuần crypto, mà bắt nguồn từ sự đổ vỡ lan truyền giữa các thị trường tài chính truyền thống và tài sản số.
Vì sao thị trường crypto không phát hiện sớm?
Theo Franklin Bi, điểm đặc biệt của thực thể này là:
- Không phải quỹ crypto-native, nên ít xuất hiện trong các mối quan hệ OTC/on-chain quen thuộc
- Hoạt động thông qua một số đối tác tập trung, khiến dấu vết giao dịch phân mảnh
- Áp lực chỉ bộc lộ khi thanh khoản suy kiệt, buộc phải bán tháo công khai
Điều này lý giải vì sao cộng đồng crypto bị bất ngờ, dù quy mô bán ra là rất lớn. Nếu giả thuyết của Franklin Bi là chính xác, đợt bán tháo vừa qua phản ánh:
- Rủi ro hệ thống đến từ các thực thể ngoài ngành crypto
- Mức độ liên thông ngày càng sâu giữa TradFi, hàng hóa và crypto
- Nguy cơ cú sốc thanh khoản chéo thị trường khi các chiến lược đòn bẩy bị tháo gỡ đồng loạt
Đây cũng là lời nhắc rằng thị trường crypto không còn vận hành biệt lập, mà chịu ảnh hưởng ngày càng rõ từ các dòng vốn và chiến lược vĩ mô toàn cầu.
Dù nhận định của Franklin Bi mới chỉ là suy đoán cá nhân, nhưng nó mở ra một góc nhìn quan trọng: những cú biến động lớn trên thị trường crypto có thể đến từ các yếu tố ngoài dự đoán truyền thống, đặc biệt khi crypto đã trở thành một phần của hệ sinh thái tài chính toàn cầu.
