Sụp đổ, điên cuồng và hoảng loạn - Raoul Pal Thị trường hiện tại thực sự tàn nhẫn. Cảm giác như vô vọng, như thể mọi thứ đã kết thúc, như thể chúng ta đã bỏ lỡ cơ hội, như thể chúng ta lại mắc sai lầm. Mọi người đều tức giận và hoang mang. Những người dự đoán được điều này thì cảm thấy hài lòng, nhưng chúng ta cũng biết những biến động giá này đã gây tổn thương cho bao nhiêu người. Đây có vẻ là thời điểm tồi tệ nhất từ trước đến nay. Tôi đã tham gia thị trường 38 năm (sự sụp đổ ngày hôm nay giống như một món quà sinh nhật, cùng với vụ ngộ độc thực phẩm đêm qua!), và tôi đã trải qua đủ loại sụp đổ và hoảng loạn. Chúng luôn có cảm giác giống nhau. Chúng thật đáng sợ. Tôi đã tham gia thị trường tiền điện tử từ năm 2013, khi tôi mua Bitcoin lần đầu tiên với giá 200 đô la. Tôi đã mua nó và nó tăng lên một chút, sau đó giảm 75%. Và đó là trong một thị trường tăng giá mà cuối cùng đã tăng gấp 10 lần. Tôi là một nhà đầu tư dài hạn và biết rủi ro, vì vậy tôi đã không bán. Sau đó, trong thị trường gấu năm 2014, nó lại giảm thêm 87%. Ngay cả trong thị trường bò kéo dài đến năm 2017, tôi cũng trải qua ba lần giảm mạnh từ -35% đến -45%. Thật sự rất khó khăn. Cuối cùng, tôi đã bán hết tất cả các vị thế của mình ở mức 2.000 đô la, mức đỉnh năm 2013, do cuộc chiến phân nhánh BTC. Tôi đã thu được lợi nhuận gấp mười lần so với giá mua ban đầu. Tuy nhiên, đến cuối năm đó, nó lại tăng gấp mười lần nữa. (!!) Sau đó, một thị trường gấu lớn khác lại bắt đầu. Tôi đã hoàn toàn tránh được thị trường gấu đó và cảm thấy mình đã làm tốt. Tôi đã mua lại ở mức 6.500 đô la trong đợt sụp đổ do virus corona (cao hơn 3,5 lần so với giá bán của tôi). Tôi đã phải trả một cái giá rất cao vì cố gắng đưa ra "lựa chọn đúng đắn". Năm 2021, BTC cũng giảm -50% từ tháng 4 đến tháng 7. Đó là một thị trường tương tự như hiện nay. Môi trường Twitter lúc đó thực sự ảm đạm. Tuy nhiên, lúc đó thị trường chưa bị bán quá mức như hiện nay. Nhưng đến tháng 11 năm 2021, thị trường đã quay trở lại mức cao nhất mọi thời đại. SOL đã tăng gấp 13 lần so với mức thấp nhất, ETH tăng gấp đôi, và BTC tăng vọt 150% lên mức cao mới. Tôi đã trải nghiệm tất cả điều đó một cách trực tiếp. Tôi đã trải qua mọi khoảnh khắc kinh hoàng và đau lòng trong một thị trường tăng giá dài hạn. Tôi chỉ đầu tư 200 đô la, và giờ nó đã lên tới 65.000 đô la. Tôi đã đánh giá sai thời điểm thị trường ở giữa chừng và bỏ lỡ mốc tăng gấp 3,5 lần. Bài học quan trọng đầu tiên tôi học được là trong các tài sản tăng giá dài hạn, không làm gì lại là điều mạnh mẽ nhất. Có lý do tại sao HODL trở thành một meme. Nó mạnh mẽ hơn cả meme chu kỳ bốn năm. Bài học thứ hai là hãy tích cực tăng thêm lượng tài sản nắm giữ của bạn trong thị trường giảm giá. Ngay cả khi thời điểm mua của bạn không hoàn hảo, việc bình quân giá xuống và tăng dần vị thế trong thị trường gấu có thể giúp bạn thu được lợi nhuận dài hạn đáng kể. Nó hiệu quả hơn nhiều so với chiến lược bình quân giá trung bình (DCA) đơn giản. Tôi không phải lúc nào cũng có khả năng đầu tư số tiền lớn, nhưng tôi luôn mua một ít, dù chỉ là để rèn luyện tâm lý. Cảm giác luôn giống nhau: "Tôi đã bỏ lỡ cơ hội, nó sẽ không bao giờ quay lại, mọi chuyện đã qua rồi." Nhưng điều đó không đúng. Hãy tự hỏi mình hai câu hỏi: - Liệu ngày mai sẽ kỹ thuật số hơn hôm nay? - Liệu giá trị của tiền tệ pháp định sẽ giảm sâu hơn hôm nay? Nếu cả hai đều đúng, hãy tiếp tục. Mua khi giá giảm (BTFD) và tin tưởng rằng việc giữ vị thế trên thị trường luôn tốt hơn việc canh thời điểm mua. Việc mua thêm khi giá giảm mạnh sẽ làm giảm mức đỉnh trung bình của bạn. Điều đó tạo ra sự khác biệt rất lớn. Căng thẳng, sợ hãi và tự nghi ngờ giống như những khoản thuế bạn phải trả trên đường đời. Quy mô vị thế nên được điều chỉnh phù hợp với khả năng chấp nhận rủi ro của bạn. Ai cũng cảm thấy "quá lớn" khi thị trường đi xuống và "quá nhỏ" khi thị trường đi lên. Hãy quản lý cảm xúc của mình và tìm ra sự cân bằng cho riêng bạn. Một điều quan trọng khác là đừng dựa dẫm vào sự đảm bảo của người khác. "Tự nghiên cứu" không chỉ là một câu nói suông. Nếu bạn không xây dựng được sự tự tin của riêng mình, bạn sẽ không bao giờ vượt qua được giai đoạn này. Mượn sự tự tin giống như sử dụng đòn bẩy. Cuối cùng nó sẽ phát nổ. Nếu bạn đổ lỗi cho người khác, thực chất bạn đang tự trách mình. Có thể bây giờ bạn cảm thấy tăm tối, nhưng mặt trời sẽ lại mọc. (Trừ khi bạn sử dụng đòn bẩy) Điều này chỉ để lại một vết sẹo khác sau đó. Sử dụng đòn bẩy dẫn đến mất vốn vĩnh viễn. Đừng để mất vốn của mình. Khi nào nó sẽ kết thúc? Tôi không biết. Nhưng tôi thấy tình hình này tương tự như sự hoảng loạn trong thị trường tăng giá như từ tháng 4 đến tháng 11 năm 2021. Tôi nghĩ nó có khả năng sẽ sớm kết thúc. Ngay cả khi tôi sai, tôi cũng sẽ không thay đổi hành động của mình. Tôi sẽ tiếp tục bổ sung tiền mặt bất cứ khi nào tôi có thể. Nhưng bạn có thể khác. Hãy tạo một "danh mục đầu tư giảm thiểu rủi ro". Bạn có thể chịu đựng thêm 50% thua lỗ nữa không? Nếu không, hãy giảm nó ngay bây giờ. Ngay cả khi cảm thấy ngớ ngẩn, sự sống còn vẫn là ưu tiên hàng đầu. Luôn có những người dự đoán chính xác thời điểm thị trường sụp đổ. Luôn luôn có. Nhưng điều quan trọng là luôn giả định rằng một cuộc khủng hoảng như thế này có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Điều đó giúp giảm bớt căng thẳng. Đây chỉ là một phần của câu chuyện, chứ không phải toàn bộ câu chuyện. Tôi đang làm gì bây giờ? Tôi đang mua thêm một ít tranh kỹ thuật số (và cả ETH nữa), và tôi dự định tăng lượng tiền điện tử nắm giữ của mình vào tuần tới. Tôi đã làm điều này mỗi khi có cơ hội. Tôi đã mua vào trong đợt sụp đổ do COVID, các đợt giảm giá năm 2021, và các đợt giảm giá năm 2022, 2023, 2024 và 2025. Lần này tôi cũng sẽ làm như vậy. Lợi nhuận và thua lỗ của tôi luôn đạt mức cao mới trước thị trường. Nó hiệu quả như phép thuật. Một lần nữa… Mua vào khi thị trường giảm giá. Chúc may mắn. Mọi chuyện không bao giờ dễ dàng. Biến động là cái giá phải trả cho lợi nhuận kép dài hạn. Hãy chấp nhận điều đó. (Văn bản gốc)