So với cuối tuần trước, giá các mặt hàng xăng dầu đã tăng từ 20 - 50 USD/thùng. Trước việc giá dầu thế giới liên tục tăng cao, nhiều ý kiến dự báo giá xăng trong nước có thể tiếp tục được điều chỉnh tăng mạnh. Theo đó, dự báo giá xăng E5 RON92 có thể tăng khoảng hơn 4.000 đồng/lít, xăng RON95 tăng hơn 5.000 đồng/lít. Giá dầu diesel tăng hơn 7.300 đồng/lít, dầu hỏa tăng hơn 6.300 đồng/lít và dầu mazut tăng hơn 3.000 đồng/kg.
Giá xăng dầu có thể được áp dụng biện pháp bình ổn nếu tăng mạnh trong thời gian ngắn. Đây là nội dung đáng chú ý trong dự thảo Thông tư hướng dẫn Nghị định về kinh doanh xăng dầu mà Bộ Công Thương đang lấy ý kiến. Thời gian lấy ý kiến diễn ra từ 3/3 đến 15/3/2026.
Khi nào sẽ áp dụng bình ổn giá xăng dầu?
Theo dự thảo, biện pháp bình ổn có thể được triển khai khi: Giá bán lẻ xăng dầu trong nước tăng liên tiếp trong vòng 1 tháng, Biên độ tăng lớn và Tổng mức tăng từ 20% trở lên.
Trong trường hợp này, cơ quan quản lý cho rằng biến động giá có thể gây tác động tiêu cực đến: ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, chi phí sản xuất và đời sống người dân. Vì vậy, các biện pháp bình ổn có thể được kích hoạt để hạn chế cú sốc giá.
Cách đánh giá biến động giá
Việc xác định mức tăng giá không dựa trên dữ liệu của toàn bộ thị trường mà tập trung vào nhóm doanh nghiệp đầu mối có tính đại diện.
Cụ thể: Theo dõi sản lượng tiêu thụ của các mặt hàng xăng và dầu diesel, Lấy dữ liệu từ các thương nhân đầu mối chiếm trên 70% tổng sản lượng tiêu thụ toàn quốc. Cách tiếp cận này nhằm phản ánh sát tình hình thị trường thực tế.
Quy trình đề xuất bình ổn
Theo dự thảo, Bộ Công Thương sẽ là cơ quan chủ trì. Cơ quan này phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ ngành liên quan để: thu thập dữ liệu cung – cầu xăng dầu, phân tích biến động giá dầu thế giới, đánh giá giá cơ sở và giá bán lẻ, theo dõi tồn kho, nhu cầu tiêu thụ, xem xét sản lượng sản xuất và nhập khẩu.
Dữ liệu có thể được tổng hợp theo các chu kỳ như: 3 tháng, 1 tháng. Sau khi phân tích, cơ quan quản lý sẽ lập báo cáo bình ổn giá gửi Bộ Tài chính để tổng hợp và trình Chính phủ xem xét quyết định.
Những mặt hàng xăng dầu thuộc diện theo dõi
Dự thảo xác định các nhóm sản phẩm có thể áp dụng bình ổn gồm: xăng, xăng sinh học và dầu diesel. Mức giá được theo dõi là giá bán lẻ do các thương nhân đầu mối công bố.
Đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%
Song song với dự thảo trên, Bộ Tài chính cũng đề xuất điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với nhiều mặt hàng năng lượng. Mục tiêu là giảm áp lực giá và hạn chế rủi ro thiếu nguồn cung trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Các đề xuất gồm:
- Giảm từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì và nguyên liệu pha chế xăng như naphtha, reformate.
- Giảm từ 7% xuống 0% đối với nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu máy bay, kerosene
- Giảm từ 3% xuống 0% đối với một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, P-xylen, condensate
- Giảm từ 2% xuống 0% đối với một số hydrocarbon mạch vòng khác
Bối cảnh: thị trường năng lượng toàn cầu nhiều biến động
Các đề xuất trên xuất hiện trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh do rủi ro địa chính trị và nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Nếu được thông qua, những chính sách này có thể giúp: giảm áp lực tăng giá xăng dầu trong nước, ổn định chi phí sản xuất và hạn chế tác động lan sang lạm phát.
