Việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 32/2026/TT-BTC ngày 27/03/2026 (“Thông tư 32”) vừa qua đang nhận được nhiều sự quan tâm từ cộng đồng nhà đầu tư. Đặc biệt là tại Điều 5 của Thông tư 32 có quy định: Nhà đầu tư là cá nhân (không phân biệt cá nhân cư trú hay không cư trú) có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 0,1 % trên giá chuyển nhượng từng lần.
Nhằm đảm bảo việc tuân thủ và cung cấp góc nhìn pháp lý khách quan, dưới đây là một số nội dung cần lưu ý liên quan đến thuế thu nhập cá nhân đối với tài sản mã hóa theo quy định tại Thông tư 32.
1. Về thời điểm áp dụng quy định thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng tài sản số
Thông tư 32/2026/TT-BTC được ban hành nhằm hướng dẫn các sắc thuế (GTGT, TNDN, TNCN) trong khuôn khổ thực hiện thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 (“Nghị quyết 05”). Mặc dù Thông tư 32 có hiệu lực thi hành từ ngày 27/03/2026, nhà đầu tư cần phân định rõ với hiệu lực của Thông tư này với quy định của từng sắc thuế liên quan.
Cụ thể, nghĩa vụ nộp thuế đối với chuyển nhượng tài sản số của cá nhân được quy định tại Khoản 10 Điều 3 Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2025. Theo Điều 29 của Luật này, Luật Thuế TNCN 2025 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026. Do đó, các chế định liên quan đến thuế chuyển nhượng tài sản số đối với cá nhân sẽ cần tuân thủ theo mốc thời gian có hiệu lực của quy định này.
2. Bản chất hành vi "chuyển nhượng" đối với các giao dịch Phái sinh
Theo Điều 5 Thông tư 32/2026/TT-BTC, thuế TNCN được áp dụng theo tỷ lệ 0,1% "trên giá chuyển nhượng từng lần" đối với nhà đầu tư cá nhân có hoạt động chuyển nhượng qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
Yếu tố pháp lý then chốt tại quy định này là hành vi "chuyển nhượng", đồng nghĩa với việc phải có sự chuyển giao quyền sở hữu tài sản. Trên thực tế, đối với các giao dịch phái sinh (Futures/Perpetual contract), phần lớn các lệnh giao dịch (nếu không xảy ra tình trạng thanh lý) thì tài sản cơ sở không bị chuyển nhượng quyền sở hữu, mà chỉ được ghi nhận trên hệ thống dưới dạng tài sản thế chấp hoặc dạng khác để sử dụng đòn bẩy. Do đó, việc áp dụng thuế chuyển nhượng đối với các hợp đồng phái sinh là một vấn đề nghiệp vụ chuyên sâu và hiện tại thị trường vẫn cần chờ thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết từ cơ quan quản lý để có cơ sở thực thi chính xác.
3. Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã
Theo quy định tại Khoản 3 Điều 3 của Nghị quyết 05 thì Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa là doanh nghiệp thực hiện, cung cấp một hoặc một số dịch vụ, hoạt động sau: a) Tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; b) Tự doanh tài sản mã hóa; c) Lưu ký tài sản mã hóa; d) Cung cấp nền tảng phát hành tài sản mã hóa.
Cũng theo quy định tại Khoản 3, Điều 7 của Nghị quyết 05 thì các giao dịch tài sản mã hóa phải được thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa do Bộ Tài chính cấp phép.
Tuy nhiên hiện nay trên thị trường, chưa có tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa nào được Bộ Tài chính cấp phép. Vì vậy có thể nói, việc kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân theo Thông tư 32 chưa có đủ cơ chế về mặt thực tế để thực hiện. Thị trường vẫn cần chờ thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết từ cơ quan quản lý để có cơ sở thực thi chính xác.
4. Tuân thủ Phòng chống rửa tiền và lưu trữ hồ sơ đối với giao dịch P2P
Trong bối cảnh khuôn khổ pháp lý đang dần hoàn thiện, người dùng tham gia giao dịch P2P, cần nâng cao ý thức tuân thủ. Mặc dù các quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng tài sản số theo quy định tại Khoản 10 Điều 3 Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2025 đang chờ đến thời điểm có hiệu lực (01/07/2026), người dùng vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành về ngân hàng và tài chính.
Người dùng được khuyến nghị chủ động thiết lập quy trình lưu trữ sao kê tài khoản ngân hàng và lịch sử khớp lệnh giao dịch trên các nền tảng. Việc duy trì hồ sơ giao dịch đầy đủ và minh bạch là cơ sở quan trọng nhất để người dùng thực hiện trách nhiệm giải trình nguồn gốc dòng tiền hợp pháp với các tổ chức tín dụng, tuân thủ các quy định về Phòng, chống rửa tiền tại Việt Nam.
