Một tổ chức nghiên cứu theo khuynh hướng tự do cho rằng việc coi Bitcoin là một tài sản vốn cho mục đích thuế khiến các giao dịch thanh toán hàng ngày trở nên thiếu thực tế do yêu cầu báo cáo quá phức tạp.
Tại Mỹ, bạn hoàn toàn có thể dùng Bitcoin để mua một ly cà phê – nhưng đổi lại là một “cơn đau đầu” về thuế.
Theo Viện Cato, một think tank nổi tiếng ủng hộ thị trường tự do, chính phủ hạn chế và quyền tự do cá nhân, gánh nặng kê khai biểu mẫu đủ lớn để khiến người dùng ngần ngại sử dụng loại tiền mã hóa lớn nhất này cho các giao dịch đời thực. Viện này cho rằng việc xóa bỏ thuế lãi vốn có thể thay đổi điều đó.
“Chưa bao giờ việc sử dụng Bitcoin như một loại tiền tệ lại dễ dàng đến thế,” Nicholas Anthony, nghiên cứu viên tại Trung tâm Các giải pháp Tiền tệ và Tài chính của viện, viết trong một báo cáo. “Nhưng đồng thời, hệ thống thuế lại tạo ra gánh nặng khổng lồ cho những công dân tuân thủ pháp luật. Chỉ riêng việc mua một ly cà phê mỗi ngày bằng Bitcoin cũng có thể dẫn đến hơn 100 trang hồ sơ khai thuế.”
Nguyên nhân là do hệ thống thuế không coi Bitcoin là tiền mặt tại thời điểm thanh toán. Thay vào đó, mỗi giao dịch được xem như một lần bán tài sản ngay tại thời điểm đó, từ đó phát sinh nghĩa vụ tính toán lãi hoặc lỗ vốn. Và việc tính toán này không hề đơn giản.
Người dùng phải xác định thời điểm số Bitcoin (hoặc một phần Bitcoin) được mua ban đầu, giá mua khi đó là bao nhiêu, và giá trị tại thời điểm chi tiêu. Phần chênh lệch sau đó sẽ được tính là lãi hoặc lỗ vốn chịu thuế.
Vấn đề còn phức tạp hơn khi Bitcoin thường được tích lũy qua nhiều lần mua khác nhau, thay vì một giao dịch duy nhất. Điều này có nghĩa là khi bạn dùng Bitcoin để trả tiền cà phê, số coin đó có thể đến từ nhiều thời điểm mua khác nhau, mỗi lần có giá vốn riêng. Tất cả các thông tin này cần được truy xuất, ghi lại và báo cáo – cho mỗi giao dịch.
Chưa dừng lại ở đó, người dùng còn phải đối mặt với rủi ro bị phạt hoặc bị kiểm toán nếu có sai sót trong quá trình kê khai.
Giải pháp
Anthony cho rằng hệ thống hiện tại đang có vấn đề và Quốc hội Mỹ có thể sửa đổi theo nhiều cách, bao gồm việc xóa bỏ thuế lãi vốn đối với Bitcoin.
“Điều này sẽ giúp loại bỏ sự can thiệp của chính phủ và để thị trường cạnh tranh quyết định loại tiền nào là tốt nhất,” ông nói.
Một phương án khác là miễn thuế lãi vốn đối với Bitcoin khi được sử dụng như phương tiện thanh toán. Tuy nhiên, điều này lại tạo thêm khó khăn trong việc chứng minh rằng số Bitcoin đó thực sự được dùng để mua hàng hóa và dịch vụ.
Phương án thứ ba là áp dụng cơ chế “thuế tối thiểu” (de minimis tax), theo đó thuế lãi vốn chỉ áp dụng khi giá trị giao dịch vượt một ngưỡng nhất định.
Ông dẫn chứng Đạo luật Công bằng Thuế Tiền mã hóa (Virtual Currency Tax Fairness Act) như một giải pháp tiềm năng, cho phép miễn thuế lãi vốn đối với các giao dịch crypto cá nhân nếu lợi nhuận không vượt quá 200 USD. Tuy nhiên, ông cho rằng ngưỡng này còn quá thấp và đề xuất nên gắn với mức chi tiêu trung bình của hộ gia đình, khoảng 80.000 USD, để phản ánh đúng thực tế tiêu dùng.
