Các chỉ số on-chain của Bitcoin đang chạm mức giá trị rất thấp, mức này thường chỉ xuất hiện ở đáy chu kỳ, mặc dù giá chỉ mới giảm khoảng 40% so với đỉnh lịch sử. Mức giảm này thấp hơn rất nhiều so với mức giảm 75% đến 85% trong các chu kỳ giảm trước đó.
Sáu chỉ số được nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ quan tâm hiện tại đều đang cho tín hiệu giống nhau. Chúng cho thấy thị trường đã được “reset” mà không có đỉnh hưng phấn, trong khi các nhà đầu tư dài hạn vẫn tiếp tục nắm giữ thay vì bán ra.
Biểu đồ tuần của BTC và 200MA. Nguồn: TradingviewChu kỳ Bitcoin: Đầu hàng nhưng không sụp đổ
Ba chỉ số chủ chốt dùng để đo lường mức độ áp lực giữa giá và xu hướng đều đang đồng thuận cùng nhau.
Mayer Multiple Z-Score so sánh giá Bitcoin (BTC) với đường trung bình động 200 ngày. Chỉ số này mới đây giảm về khoảng -1.5 độ lệch chuẩn, vùng giá này trong lịch sử chỉ từng xuất hiện hai lần gần đây.
Lần đầu tiên là vào tháng 03/2020, Sự kiện này diễn ra khoảng 3,000 USD. Lần thứ hai là khi FTX phá sản vào cuối năm 2022, khi giá vào tầm 19,000 USD. Còn lần này, giá rơi vào khoảng 62,000 USD. Sau đó, BTC đã phục hồi trở lại gần 80,000 USD.
Chỉ số Mayer Multiple Z-score. Nguồn: X/Michaël van de PoppeChỉ số Sharpe Ratio của Bitcoin cũng xác nhận điều này. Chỉ báo này đã rơi vào vùng “Low Risk” (rủi ro thấp). Những vùng này từng xuất hiện ở các đáy chu kỳ năm 2015, 2019 và 2022.
Mỗi lần tín hiệu này xuất hiện trong quá khứ thường báo trước những đợt tăng mạnh của giá, dù số lần lặp lại còn ít.
Theo dữ liệu từ In The Cryptoverse, tỷ lệ nguồn cung đang bị lỗ cũng tăng lên gần 39%. Mức này thường xuất hiện vào cuối thị trường giá giảm, chứ hiếm khi xảy ra khi giá vẫn ở mức 6 con số như hiện tại. Độ chênh lệch giữa giá và mức “đau đớn” của holder là điểm nổi bật nhất của chu kỳ này.
Chỉ số Sharpe Ratio của Bitcoin. Nguồn: XĐường trung bình động 200 tuần của Bitcoin là sự xác nhận thứ tư. Đường chỉ báo này luôn đóng vai trò là “đáy” cho mọi chu kỳ trước đó. Nó từng bị phá vỡ nhẹ vào năm 2018, và chỉ bị “râu nến” xuyên thủng vào năm 2020 và 2022. Lần này, 200WMA chạm và giữ vững mà không bị xuyên thủng hoàn toàn.
Một chu kỳ Bitcoin không có đỉnh hưng phấn
Các tín hiệu đầu hàng (capitulation) càng đặc biệt vì lần này không hề xuất hiện đỉnh hưng phấn như các chu kỳ trước.
Chỉ số CBBI Bitcoin Bull Run kết hợp nhiều chỉ báo chu kỳ. Tổng hợp này chưa từng vượt qua vùng đỏ trên 80 trong lần tăng vừa qua. Các chu kỳ tăng giá trước như 2013, 2017, 2021 đều chạm ngưỡng này rất rõ ràng. Trên biểu đồ hiện tại còn đánh dấu “X” để cho thấy tín hiệu bị bỏ lỡ này.
Biểu đồ CBBI lịch sử. Nguồn: XDữ liệu Net Unrealized Profit and Loss (NUPL) của Glassnode cũng kể một câu chuyện tương tự. Chỉ số này phân màu vùng cảm xúc từ xanh dương (hưng phấn) đến đỏ (đầu hàng). Giai đoạn mở rộng 2024 đến 2026 chỉ mới chạm vào vùng xanh lá “belief” (niềm tin) mà chưa một lần vượt qua vùng xanh dương.
Theo đó, thị trường không hề đạt đến mức “tham lam đại chúng” vốn thường xuất hiện khi giá chạm đỉnh chu kỳ. Sau đó NUPL giảm dần về vùng cam, đây là vùng thường đi với giai đoạn thị trường giá giảm hoặc chuẩn bị tạo đáy.
Biểu đồ này có hướng đi khá giống với những gì đã diễn ra vào các năm 2018 và 2022, dù giá BTC trên thị trường lúc đó lại khác nhiều so với hiện nay.
BTC NUPL. Nguồn: GlassnodeNhững nhà đầu tư dài hạn không chịu bán ra
Tín hiệu kỳ lạ nhất đến từ hành vi của các nhà đầu tư dài hạn.
Glassnode định nghĩa những người nắm giữ dài hạn (LTH) là các ví đã giữ coin ít nhất 155 ngày. Trong tất cả các chu kỳ trước, nhóm này thường phân phối mạnh ở đỉnh giá. Đường cung của LTH giảm xuống khi các nhà mua mới hấp thụ lượng coin hiện có. Mô hình này đã lặp lại rất rõ ràng vào các năm 2014, 2018 và 2021.
Tổng số lượng BTC được nắm giữ bởi những người giữ dài hạn. Nguồn: GlassnodeTuy nhiên, chu kỳ lần này lại khác. Nguồn cung của LTH giảm nhẹ trong năm 2024, nhưng sau đó nhanh chóng về lại mức cao kỷ lục trên 14.5 triệu BTC. Những người nắm giữ dài hạn hiện đang ở giai đoạn có niềm tin vững chắc, trong khi giá vẫn cao hơn nhiều so với đường trung bình động 200 tuần.
Hành động này có thể được hiểu theo hai hướng. Góc nhìn tích cực cho rằng những người giữ dài hạn vẫn đang chờ một đỉnh giá cao hơn nữa. Còn góc nhìn về cấu trúc thì cho thấy thành phần của LTH hiện đã thay đổi, bao gồm cả các kho lạnh của ETF, dự trữ quốc gia và ngân quỹ của doanh nghiệp với các mục tiêu không phụ thuộc vào chu kỳ thị trường.
Dù hiểu theo cách nào, những điều này đều ủng hộ giả thuyết rằng chu kỳ truyền thống đã bị phá vỡ. Và chỉ riêng từng yếu tố thì cũng không lý giải được vì sao giá vẫn tiếp tục giảm sâu từ vùng hiện tại.
Một thế trận bất đối xứng
Khi quan sát cùng lúc sáu biểu đồ on-chain, ta thấy bức tranh thị trường hiện khá đặc biệt. Ở ba chỉ số dựa vào giá, các tín hiệu “bán tháo” mạnh đều xuất hiện.
Trong khi đó, ở hai chỉ số cảm xúc, chưa thấy xuất hiện dấu hiệu hưng phấn nhanh. Và nhóm thường bán ra khi chạm đỉnh lịch sử thì lần này lại không phân phối ra thị trường.
Hiếm khi thị trường xuất hiện đồng thời cả ba yếu tố này.
Giả thuyết đơn giản nhất lúc này là Bitcoin vừa trải qua một đợt điều chỉnh sâu trên on-chain nhưng lại không có đỉnh hưng phấn như trước đây. Đồng thời, những người nắm giữ có khả năng bán cao nhất lại chưa bán ra.
Lịch sử cho thấy, sau khi hội tụ đủ những yếu tố này, thị trường thường có xu hướng đi lên.
Tất nhiên cũng có ý kiến phản biện. Nếu mô hình chu kỳ bốn năm thực sự đã thay đổi, thì những tín hiệu tạo đáy của chu kỳ trước cũng có thể không còn phát huy tác dụng như trước.
Mayer Z, Sharpe Ratio và các chỉ báo “bán tháo” thường là vùng mua tốt vì phản ánh tâm lý lặp lại của thị trường. Nhưng nếu chu kỳ mới này có cấu trúc khác, thì độ chính xác khi dự báo của các tín hiệu đó có thể sẽ không còn như trước.
Dù vậy, với những ai quan sát dài hạn, bức tranh on-chain hiện tại vẫn nghiêng về phía bất đối xứng. Giá hiện vẫn còn thấp hơn đỉnh chu kỳ, nhưng vẫn cao hơn đường trung bình động 200 tuần.
Niềm tin của những người giữ vẫn rất vững vàng, và các tín hiệu mua hiếm gặp trong lịch sử đã xuất hiện đồng thời. Dù chu kỳ này sẽ có thêm một nhịp tăng giá nữa hay đi vào giai đoạn tích lũy dài hơn, thì những dữ liệu hiện tại vẫn rất nổi bật. Đây là tín hiệu tạo đáy on-chain rõ ràng nhất mà Bitcoin từng có trong nhiều năm qua.




