Tác giả: Juan Galt
Nguồn: https://bitcoinmagazine.com/business/the-history-and-future-of-physical-bitcoin
Bản chất điện tử của Bitcoin mang lại hầu hết các lợi thế của nó. Vì có thể lập trình được, nên người ta có thể tạo ra các cơ chế tự lưu trữ khiến việc trộm cắp và tịch thu trở nên khó khăn. Vì là điện tử, nó có thể di chuyển với tốc độ ánh sáng, do đó giá trị có thể lan truyền khắp toàn cầu và quyết toán trong vài phút.
Tuy nhiên, Bitcoin đôi khi bị chỉ trích là khó nắm bắt (theo nghĩa đen). Điều này là bởi vì, ở trạng thái tự nhiên, nó không thể được chạm vào hoặc cầm nắm trong tay; nó chỉ có thể được tưởng tượng và hiểu. Đối với nhiều người, đây là một trở ngại đáng kể; và điều này đã thúc đẩy nhiều nỗ lực nhằm biến loại tiền tệ này trở nên hữu hình—mặc dù đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.
Hơn một thập kỷ qua, các doanh nhân và nghệ sĩ đã cố gắng biến Bitcoin thành một loại hàng hóa vật chất trong khi vẫn giữ được những đặc tính quý giá nhất của nó, đó là tính chất giống tiền mặt. Mặc dù chưa ai giải quyết được hoàn toàn vấn đề này, nhưng đã có những tiến bộ đáng kể, để lại nhiều tác phẩm nghệ thuật tinh tế.
Đồng xu Casascius
-Hình ảnh do Stacks Bowers Galleries cung cấp-
Ra mắt từ ngày 6 tháng 9 năm 2011, khi giá Bitcoin chỉ ở mức 8 đô la, đồng xu Casascius chắc chắn là hiện vật Bitcoin vật lý tiêu biểu nhất lịch sử , với rất nhiều phiên bản bắt chước. Tên của nó xuất phát từ biệt danh của Mike Caldwell trên diễn đàn Bitcointalk, dường như có nghĩa là "thẳng thắn". Đồng xu Casascius đã phát triển thành nhiều ứng dụng khác nhau, và những ứng dụng này đã được Bitcoin vật lý sau này tiếp nối và cải tiến.
Một thách thức đối diện chuyển đổi Bitcoin là việc xử lý private key. Vì Bitcoin là điện tử, nó chỉ có thể tồn tại trong một cặp mã hóa duy nhất — một giá trị bí mật được sử dụng để tạo ra khóa công khai, sau đó được sử dụng với thuật toán mã hóa tương thích Bitcoin. Với những đồng xu Casascius, Caldwell đã tạo ra private key trên một thiết bị không kết nối mạng, in chúng ra và dán lên những đồng xu kim loại quý đã được đánh dấu; sau đó, theo báo cáo, ông đã phá hủy bất kỳ bản sao lưu nào còn lại trên máy tính của mình. Ông thậm chí còn giải thích các biện pháp bảo mật mà ông đã thực hiện cho những người mua tiềm năng trên trang web của mình.
Private key được trích xuất này được bảo vệ bằng một loại nhãn dán đặc biệt chống giả mạo; sau khi bóc nhãn dán ra, một hoa văn "hình tổ ong" đặc trưng sẽ hiện ra. Do đó, người mua tiền điện tử có thể xác định xem private key trên đồng tiền Casascius đã bị lộ hay chưa trước khi nhận được nó.
Quản lý khóa là rủi ro lớn nhất trong việc tạo ra Bitcoin vật lý — và trong trường hợp đồng xu Casascius, giải pháp là tin tưởng rằng ông ấy sẽ không nói dối chúng ta. Theo tiêu chuẩn thời đó, ông ấy luôn rất trung thực và kín đáo. Cho đến ngày nay, danh tiếng của ông ấy vẫn rất tốt (mặc dù không phải là huyền thoại), vì vậy những người mua này đã đưa ra lựa chọn đúng đắn, thu được lợi nhuận khổng lồ từ những vật phẩm sưu tầm này — chúng có giá trị cao hơn nhiều so với Bitcoin mà chúng đại diện cộng với kim loại quý đã tạo ra chúng.
Việc phát hành tiền điện tử Casascius đã ngừng vào tháng 11 năm 2013 sau khi Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính Hoa Kỳ (FinCEN), một bộ phận của Bộ Tài chính, thông báo cho nhà phát triển Mike Caldwell rằng đúc Bitcoin vật lý sẽ xếp ông vào loại hình kinh doanh dịch vụ tiền tệ, phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt. Yếu tố tin cậy liên quan đến việc tạo ra private key — được cho là một yếu tố tập trung — đã liên tục vấp phải sự chỉ trích.
Đồng tiền RavenBit
Một năm sau khi đồng tiền Casascius ngừng phát hành, RavenBit xuất hiện , với mục tiêu phi tập trung yếu tố tin cậy trong quá trình đúc Bitcoin vật lý. Đồng tiền RavenBit có vẻ ngoài rất giống với đồng tiền Casascius, ngoại trừ việc chúng không có private key được tạo sẵn; thay vào đó, những đồng tiền này đi kèm với các nhãn dán chống giả mạo chưa được mở, cho phép người dùng tạo cặp khóa của riêng họ, gắn chúng vào các đồng tiền trắng, và sau đó dán nhãn chống giả mạo.
Ở một mức độ nào đó, điều này phi tập trung việc đúc tiền, về lý thuyết là một bước đột phá. Tuy nhiên, trên thực tế, nó chỉ dẫn đến vô số các xưởng đúc tiền đáng tin cậy nhưng không có thương hiệu hay uy tín, thậm chí có thể sử dụng máy in văn phòng bị nhiễm phần mềm độc hại. Nếu bạn nhận được một đồng RavenBit từ ai đó, làm sao bạn biết người đó không sao lưu private key và không thực hiện các biện pháp phòng ngừa hợp lý?
Hiện nay, dự án RavenBit đã bị bỏ rơi, nhưng nó có thể mang lại một bài học thú vị cho ngành công nghiệp: Chúng ta cần công nghệ tiên tiến hơn để biến Bitcoin thành hiện thực hữu hình.
Opendimes
Để giải quyết vấn đề đã nêu ở trên về việc tin tưởng vào xưởng đúc tiền—cho dù đó là xưởng đúc lớn hay xưởng nhỏ—nhà sản xuất phần cứng tạo chữ ký điện tử CoinKite đã thiết kế Opendime, một máy vi tính được thiết kế đặc biệt để trở thành tài sản Bitcoin vô danh. Đồng sáng lập CoinKite, NVK, khi nói về động lực khởi nghiệp của mình với Bitcoin Magazine, “ Bitcoin là một loại tiền điện tử. Chúng ta chỉ có thể tạo bản sao lưu vật lý. Có lẽ một ngày nào đó, ai đó sẽ tìm ra cách tính toán secp256k1 thủ công.” Điều này có nghĩa là, ít nhất là hiện tại, bạn luôn cần một loại máy tính nào đó để tạo ra các khóa Bitcoin hợp lệ; máy tính này (máy tính bạn dùng để tạo khóa) chính là xưởng đúc tiền.
OpenDime được thiết kế dựa trên thực tế cơ bản này. Nó có một chip máy tính tạo ra cặp khóa công khai-riêng tư và có thể lưu trữ private key một cách an toàn đằng sau một cơ chế chống giả mạo dựa trên silicon.
Khi khởi động, người dùng phải cung cấp một tệp hoặc một số dữ liệu đầu vào khác để tạo ra entropy; chip sử dụng một phần dữ liệu này để tạo ví Bitcoin; điều này đảm bảo hơn nữa rằng logic tạo số ngẫu nhiên (mã mã nguồn mở) có dữ liệu đầu vào entropy tốt hơn khi tạo ra các khóa Bitcoin này.
Sau khi hoàn tất thiết lập ban đầu, chỉ cần kết nối nó với máy tính (giống như kết nối ổ USB), và bạn sẽ có thể thấy khóa công khai của trong đó; số dư trong ví có thể được xem trên trang web Block Explorer.
Người dùng sau đó có thể gửi Bitcoin đến ví OpenDime này. Nhưng điều gì xảy ra khi họ muốn rút Bitcoin? Họ phải đục thủng bảng mạch để mở khóa mạch và đọc trong đó private key , nhưng điều này để lại dấu vết sử dụng rõ ràng.
Opendime đại diện cho một bước đột phá công nghệ lớn trong lĩnh vực tài sản ẩn danh Bitcoin . Ngày nay, một Opendime được bán với giá 20 đô la, cao hơn một chút so với mức giá 13 đô la vào năm 2016. Do đó, nó đã trở thành một biểu tượng, được các nghệ sĩ đưa vào những tác phẩm nghệ thuật Bitcoin sang trọng , trở thành một phần của văn hóa meme Bitcoin.
Mặc dù 13 đô la hoặc 20 đô la là mức giá rất rẻ cho một thiết bị ký điện tử phần cứng, và vấn đề về độ tin tưởng của xưởng đúc được giải quyết bằng cách cho phép người dùng tự nạp tiền vào thiết bị, nhưng giá cả và hình thức bên ngoài vẫn khác xa so với tiền mặt. Riêng mức giá 20 đô la đã là một vấn đề. Nếu Casascius tính phí hoa hồng 20% cho mỗi đồng tiền đúc, thì người ta cần ít nhất 100 đô la Bitcoin để biện minh cho việc mua phần cứng Opendime; xét về hình thức tiền tệ, nó vượt quá giá của hầu hết các mặt hàng tiêu dùng hàng ngày.
Cuối cùng, mặc dù chiếc USB theo phong cách cypherpunk này trông rất ngầu, nhưng nó không cho người dùng biết bên trong có gì, vì vậy các loại OpenDIME khác nhau không thể thay thế cho nhau (chúng không đồng nhất), không giống như tiền mặt. Chúng ta cần một giải pháp rẻ hơn và dễ thay thế hơn.
Satodime
Công ty Satochip của Bỉ, chuyên sản xuất chữ ký điện tử phần cứng, đã lấy ý tưởng từ OpenDime và biến đổi nó thành một hình thức tinh tế hơn, tạo ra một ví Bitcoin mã mã nguồn mở trông giống như thẻ ngân hàng và có các tính năng rất giống với OpenDime. Nó có thể tạo ra các cặp khóa công khai và riêng tư Bitcoin và thậm chí có thể ký các giao dịch (tùy thuộc vào phiên bản). Người dùng có thể tương tác với nó thông qua ứng dụng di động bằng NFC. Các hình thức khác cũng tồn tại, chẳng hạn như nhẫn và đồng xu, nhưng chip bên trong là giống nhau và chức năng cũng tương tự.
Giá của phần cứng Satochip này có thể thấp đến 13 euro (tùy thuộc vào gói mua kèm), rẻ hơn Opendime, gần hơn với việc sử dụng tiền mặt hàng ngày, nhưng không nhiều. Thẻ Satochip vẫn được thiết kế để trở thành thiết bị ký điện tử phần cứng bảo mật cao, chứ không phải ví tiền mặt thông thường. Những con chip máy tính nhỏ gọn và mạnh mẽ này không hề rẻ, vì vậy hiện tại giá của nó khó có thể dưới 10 đô la.
Quá đắt? Những hạn chế cơ bản
Vậy, các thiết bị phần cứng Bitcoin vật lý cần phải rẻ đến mức nào để có thể khả thi về mặt thương mại, hay chúng hoàn toàn vô nghĩa?
Theo Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ báo cáo Cục Dự trữ Liên bang , chi phí sản xuất một tờ tiền đô la dao động từ 4,1 xu đến 11,3 xu. Mệnh giá tờ tiền càng nhỏ thì chiếm tỷ lệ chi phí càng cao; ví dụ, 4,1% chi phí được dành cho việc sản xuất một tờ tiền đô la.
| giáo phái | Chi phí in ấn biến đổi |
|---|---|
| 1 đô la và 2 đô la | 4,1 xu mỗi cái |
| 5 đô la | 7,1 xu mỗi cái |
| 10 đô la | 6,8 xu mỗi cái |
| 20 đô la | 7,3 xu mỗi cái |
| 50 đô la | Không áp dụng |
| 100 đô la | 11,3 xu mỗi cái |
- Bảng trên được người dịch thêm vào và được lấy từ trang web Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ được liên kết trong văn bản gốc. -
Điều này có nghĩa là nếu bạn coi nó như một tấm séc trị giá 20.000 satoshi—khoảng 16 đô la theo giá hiện nay—thì chi phí phần cứng phải dưới 1 đô la. Hầu hết các chip có khả năng chạy mã hóa Bitcoin đều rẻ như vậy, nhưng có một chip đã chứng minh được mức độ rẻ đến mức nào: chip NXP NTAG X DNA .
Con chip NXP này, với hình dạng giống như ăng-ten dán và chỉ dày vài milimét, có thể chạy nhiều thuật toán mã hóa cơ bản, chẳng hạn như ECDSA và các phép toán đường cong elliptic. Nó có thể tạo private key, ký tài liệu và thậm chí crypto tin nhắn. Tuy nhiên, bất chấp sức mạnh của nó, nó không bao gồm đường cong mã hóa (secp256k1) được Bitcoin sử dụng, vì vậy về bản chất nó không thể hoạt động Bitcoin .
Tuy nhiên, chip NTAG 2025 này có thể mua được với giá 3 đô la, nếu bạn tìm được người bán. Điều này cho thấy một con chip có khả năng thực hiện các hoạt động mã hóa có thể rẻ đến mức nào.
Đáng buồn thay, hình thức tiền mặt được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới—loại có thể uốn cong và nhét vừa vào ví—lại có thể cực kỳ nguy hiểm đối với các chip máy tính. Đây là bài học mà NVK đã rút ra từ kinh nghiệm, sau khi thử nghiệm với nhiều loại phần cứng khác nhau cho tài sản Bitcoin dạng cầm tay.
Sản phẩm gần giống tiền mặt nhất mà chúng ta có thể tìm thấy là sản phẩm của OfflineCash : một bộ tiền giấy mệnh giá Bitcoin đẹp mắt, có thể sưu tầm được, tích hợp chip NFC tương tự như NTAG. Chip này lưu trữ khóa do người dùng tạo ra, và công ty sau đó tạo ra một khóa thứ hai trên máy chủ của mình, tạo ra ví đa chữ ký 2-2. Khóa máy chủ này có khóa thời gian, cuối cùng sẽ hạ cấp địa chỉ đa chữ ký thành ví đơn chữ ký, tại thời điểm đó người dùng có thể rút Bitcoin trong đó . Họ đã cố gắng mô phỏng vấn đề "xưởng đúc tiền đáng tin cậy", nhưng cuối cùng lại lặp lại vấn đề "xưởng đúc tiền đa tầng". Mặc dù vẻ ngoài của tiền mặt mà họ tạo ra thực sự rất hấp dẫn.
Việc phát triển một chip NTAG chuyên dụng Bitcoin sẽ dễ dàng tiêu tốn hàng triệu đô la, và việc triển khai mã hóa Bitcoin theo cách này có thể dẫn đến nhiều lỗi nếu nhà sản xuất không phải là chuyên gia trong lĩnh vực này. Hơn nữa, nó phải là mã nguồn mở để đảm bảo trong đó có cửa hậu.
Tài sản Bitcoin vật lý có một vấn đề cơ bản hơn. Ngay cả khi bạn có thể tìm thấy một con chip đủ rẻ và làm cho nó trông giống như một tờ tiền giấy, bạn vẫn cần kết nối internet để xác minh tính xác thực của nó — rằng nó thực sự chứa Bitcoin— bởi vì tài sản này không thể tránh khỏi là điện tử. Vấn đề này có thể được giải quyết bằng cách trực tiếp tin tưởng vào một xưởng đúc tiền phát hành công cụ tiền mặt bằng Bitcoin đó và tin rằng họ sẽ tôn trọng mệnh giá của nó, nhưng điều này lại làm mất đi lý tưởng về tiền mặt tự quản lý, đáng tin cậy. Mặc dù điều này có thể hiệu quả ở những khu vực pháp lý chấp nhận Bitcoin.
Vì vậy, mặc dù việc OfflineCash tạo ra tờ tiền Bitcoin này (với chip bảo mật tài sản vô danh, loại bỏ rủi ro khi tin tưởng vào xưởng đúc tiền) rất thú vị, nhưng chúng ta vẫn chưa đạt được điều đó. Hơn nữa, nó có thể bị thiết kế quá phức tạp, bởi vì hiện tại không ai cần tiền lẻ bằng Bitcoin; cuối cùng mọi người sẽ sử dụng tiền tệ pháp định. Có lẽ một ngày nào đó, sau khi Bitcoin được sử dụng rộng rãi , điều này sẽ thay đổi. NVK tin rằng có một giải pháp tốt hơn tiền giấy, ít nhất là trong tương lai gần, đó là lý do tại sao Coinkite tạo ra Tapsigner.
Tapsigner
Tapsigner được xây dựng trên chip NFC Bitcoin của Coinkite—một công nghệ tương tự như chip X DNA NTAG của NXP, nhưng mạnh mẽ hơn và do đó đắt hơn—và có hình dạng giống như một chiếc thẻ với chip bảo mật. Việc thanh toán có thể được thực hiện đơn giản bằng cách đưa chip lại gần thiết bị NFC, và người dùng có thể lựa chọn từ nhiều thiết kế thời trang khác nhau. Tuy nhiên, bên trong chip là một ví Bitcoin đầy đủ chức năng có khả năng thực hiện các hoạt động mã hóa SCEP256K1. Điều này cho phép nó tạo ra các khóa Bitcoin, lưu trữ an toàn private key, ký các giao dịch nội bộ và phát sóng chúng thông qua điện thoại đi kèm; điện thoại này cũng cung cấp hỗ trợ trực quan quan trọng để người dùng xác minh giao dịch.
Tapsigner có thể được sử dụng như một tài sản vô danh, nhưng có lẽ sẽ phù hợp hơn nếu được dùng như một thiết bị ký phần cứng có thể nạp tiền, cho phép chi tiêu một lượng Bitcoin nhất định (giống như thẻ tín dụng) để giải quyết vấn đề tiền thừa, và cũng có thể thực hiện thanh toán một chạm đến các ví hỗ trợ tính năng rất phổ biến này (NFC).
Với các loại thẻ như Tapsigner (khoảng 20 đô la mỗi thẻ), vấn đề thanh toán bằng Bitcoin đã quay trở lại mô hình truyền thống của việc áp dụng bởi các tiểu thương, và cần phải tích hợp phần mềm kế toán và thanh toán doanh nghiệp chính thống. Cashapp và Square đang đi theo con đường này.
(qua)
