Bản quyền | Odaily
Tác giả | jk
Giá Bitcoin đã có xu hướng khác biệt hoàn toàn so với thị trường tài chính truyền thống trong thời gian dài, với hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau đằng sau đó: Với tư cách là tài sản rủi ro, khi tâm lý thị trường lạc quan và sự ưa thích rủi ro tăng lên, Bitcoin thường có xu hướng tương đồng với chứng khoán Mỹ, thể hiện mối tương quan dương khá cao. Điều này chủ yếu là do sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức, khiến nó có mô hình dòng vốn tương tự như các tài sản rủi ro cao khác. Tuy nhiên, trong thời điểm thị trường hoảng loạn hoặc xảy ra sự kiện rủi ro, Bitcoin lại được coi là tài sản trú ẩn, tách khỏi diễn biến của chứng khoán Mỹ, thậm chí xuất hiện mối tương quan âm, đặc biệt khi nhà đầu tư mất niềm tin vào hệ thống tài chính truyền thống.
Hai câu chuyện này khiến vai trò của Bitcoin trở nên phức tạp hơn, vừa là một phần của tài sản rủi ro, vừa có thể đóng vai trò là tài sản trú ẩn. Vậy cuối cùng sẽ là loại nào? Đặc biệt là trong bối cảnh ông Trump sắp nhậm chức?
Mối tương quan giá cả: "Trú ẩn" hơn cả trái phiếu Chính phủ Mỹ
Theo thống kê của TradingView, trong 10 năm qua, mối tương quan giữa Bitcoin và chỉ số S&P 500 là 0,17, thấp hơn so với các tài sản thay thế khác. Ví dụ, chỉ số hàng hóa S&P Goldman Sachs (S&P Goldman Sachs Commodity Index) có mối tương quan với S&P 500 là 0,42 trong cùng kỳ. Mặc dù mối tương quan giữa Bitcoin và thị trường cổ phiếu vẫn thấp, nhưng trong những năm gần đây, mối tương quan này đã tăng lên, đạt 0,41 trong 5 năm qua.
Tuy nhiên, sự biến động mạnh của Bitcoin khiến cho số liệu tương quan trở nên không đáng tin cậy: Mối tương quan giữa Bitcoin và S&P 500 là -0,76 vào ngày 11/11/2023 (xung quanh sự kiện FTX), nhưng lại đạt 0,57 vào tháng 1/2024.
Ngược lại, S&P 500 có sự ổn định tương đối, với mức lợi nhuận trung bình khoảng 9% đến 10% mỗi năm, và được coi là thước đo nền kinh tế Mỹ. Mặc dù tổng lợi nhuận của S&P 500 có thể thấp hơn Bitcoin, nhưng nó lại có sự ổn định và biến động thấp hơn.
So sánh logarit giữa Bitcoin và chỉ số Nasdaq. Nguồn: FRED
Có thể thấy, trong các sự kiện nổi bật về vĩ mô, hai tài sản này thường có mối tương quan mạnh: Ví dụ, trong giai đoạn phục hồi thị trường sau đại dịch COVID-19 năm 2020, cả hai đều có xu hướng tăng đáng kể. Điều này có thể phản ánh nhu cầu tăng đối với các tài sản rủi ro trong bối cảnh chính sách tiền tệ nới lỏng.
Tuy nhiên, trong các giai đoạn khác (như năm 2022), diễn biến của Bitcoin và Nasdaq lại khác biệt đáng kể, cho thấy mối tương quan giảm, đặc biệt là trong các giai đoạn xảy ra các sự kiện "thiên nga đen" chỉ liên quan đến thị trường tiền điện tử, khi Bitcoin có thể giảm mạnh một chiều.
Tất nhiên, về tỷ suất lợi nhuận chu kỳ, Bitcoin hoàn toàn có thể "vượt xa" chỉ số Nasdaq. Tuy nhiên, chỉ xét về dữ liệu tương quan giá cả, mối liên hệ giữa hai tài sản này đang ngày càng tăng lên.
Một báo cáo của WisdomTree cũng đề cập đến quan điểm tương tự, cho rằng: Mặc dù mối tương quan tuyệt đối của Bitcoin với chứng khoán Mỹ không cao, nhưng gần đây nó thấp hơn so với mối tương quan giữa lợi suất của chỉ số S&P 500 và trái phiếu Chính phủ Mỹ.
Hàng nghìn tỷ USD tài sản trên toàn cầu lấy chỉ số S&P 500 làm chuẩn hoặc cố gắng theo dõi hiệu suất của nó, khiến nó trở thành một trong những chỉ số được quan tâm nhất trên thế giới. Nếu có thể tìm thấy một tài sản có mối tương quan ổn định ở mức -1,0 (hoàn toàn ngược chiều) với lợi suất của chỉ số S&P 500, thì tài sản đó sẽ rất được ưa chuộng. Đặc điểm này có nghĩa là khi chỉ số S&P 500 có hiệu suất âm, tài sản này có thể mang lại lợi nhuận dương, thể hiện tính chất phòng ngừa rủi ro.
Mặc dù cổ phiếu thường được coi là tài sản rủi ro, trái phiếu Chính phủ Mỹ lại được nhiều người xem là tài sản "không rủi ro". Chính phủ Mỹ có thể in tiền để thanh toán các nghĩa vụ nợ, mặc dù giá trị thị trường của trái phiếu Chính phủ Mỹ, đặc biệt là trái phiếu dài hạn, vẫn có thể biến động. Một điểm thảo luận quan trọng trong năm 2024 là hệ số tương quan giữa chỉ số S&P 500 và trái phiếu Chính phủ Mỹ đang tiến gần đến 1,0 (tương quan dương 1,0). Điều này có nghĩa là hai loại tài sản này có thể tăng hoặc giảm cùng lúc.
Việc tài sản tăng hoặc giảm cùng lúc trái ngược với mục đích phòng ngừa rủi ro ban đầu. Hiện tượng này tương tự như năm 2022, khi cả cổ phiếu và trái phiếu đều ghi nhận lợi nhuận âm, trái với kỳ vọng của nhiều nhà đầu tư về việc phân tán rủi ro.
Hiện tại, Bitcoin chưa thể hiện khả năng phòng ngừa rủi ro mạnh mẽ đối với lợi suất của chỉ số S&P 500. Dựa trên dữ liệu, mối tương quan giữa Bitcoin và chỉ số S&P 500 không đáng kể. Tuy nhiên, gần đây mối tương quan lợi suất giữa Bitcoin và chỉ số S&P 500 thấp hơn so với mối tương quan lợi suất giữa chỉ số S&P 500 và trái phiếu Chính phủ Mỹ. Nếu xu hướng này tiếp tục, Bitcoin sẽ thu hút thêm nhiều nhà phân bổ tài sản và nhà đầu tư, và dần trở thành một công cụ đầu tư hấp dẫn hơn theo thời gian.
Từ góc độ này, so với tài sản không rủi ro là trái phiếu Chính phủ Mỹ, Bitcoin chỉ cần "chạy nhanh hơn" một chút so với trái phiếu Chính phủ Mỹ để trở thành tài sản trú ẩn, và nhà đầu tư sẽ tự nhiên lựa chọn Bitcoin làm một phần trong danh mục đầu tư của họ.
Biểu đồ thể hiện mối tương quan 50 ngày trượt giữa giá Bitcoin và chỉ số S&P 500 trong năm 2022. Xét về mức trung bình, mối tương quan khoảng 0,1, đỉnh điểm trên 0,4 và điểm thấp dưới -0,1. Nguồn: WisdomTree
Vị thế của các tổ chức: Tỷ trọng ETF ngày càng lớn
Vai trò của các nhà đầu tư tổ chức trong thị trường Bitcoin ngày càng quan trọng. Tính đến nay, phân bổ vị thế của Bitcoin cho thấy sự gia tăng đáng kể ảnh hưởng của các tổ chức đối với thị trường này, xu hướng tập trung này có thể tiếp tục thúc đẩy mối liên hệ giữa Bitcoin và diễn biến của chứng khoán Mỹ. Dưới đây là phân tích cụ thể:
Theo dữ liệu, Bitcoin hiện đã khai thác được 19,9 triệu đồng, tổng cung là 21 triệu đồng, do đó còn 1,1 triệu đồng chưa được khai thác.
Trong số Bitcoin đã khai thác, vị thế của 1.000 địa chỉ "ngủ" trên 5 năm chiếm 9,15%, tương đương khoảng 1,82 triệu đồng. Phần Bitcoin này thường không được đưa vào lưu thông thị trường, thực tế làm giảm lượng cung hoạt động.
Ngoài ra, dựa trên dữ liệu của Coingecko, vị thế của 20 công ty niêm yết hàng đầu, bao gồm Microstrategy, chiếm 2,63%, khoảng 520.000 đồng, trong đó riêng Microstrategy nắm giữ 2,12% (khoảng 440.000 đồng) tổng lượng Bitcoin.
Mặt khác, theo dữ liệu của The Block, tổng vị thế của các quỹ ETF hiện đạt 1,17 triệu đồng.
Nếu giả định rằng lượng Bitcoin ở các địa chỉ "ngủ", chưa khai thác và do các công ty niêm yết nắm giữ không thay đổi, thì lượng Bitcoin lưu thông lý thuyết = 19,9 - 1,82 - 0,52 = 17,56 triệu đồng
Tỷ trọng vị thế của các tổ chức: 6,67%
Như vậy, các quỹ ETF hiện đang nắm giữ 6,67% lượng Bitcoin lưu thông, tỷ lệ này có thể tiếp tục tăng lên khi có thêm nhiều tổ chức tham gia. Từ cùng kỳ năm ngoái đến nay, chúng ta có thể thấy tỷ trọng từ các sàn giao dịch bị giảm đáng kể
"Quá trình Mỹ hóa"
Chính sách của Mỹ ngày càng có ảnh hưởng đáng kể đến thị trường Bitcoin. Đối với vấn đề này, hiện nay vẫn còn nhiều điều chưa rõ: dựa trên phong cách hành động hiện tại của Tổng thống Trump, nếu trong những thời điểm chính sách quan trọng trong tương lai, những người ủng hộ tiền điện tử nắm giữ các vị trí ra quyết định quan trọng, chẳng hạn như thúc đẩy môi trường quản lý lỏng lẻo hơn hoặc phê duyệt nhiều sản phẩm tài chính liên quan đến Bitcoin hơn, tỷ lệ áp dụng Bitcoin chắc chắn sẽ tiếp tục tăng lên. Sự sâu rộng của việc áp dụng này không chỉ sẽ củng cố vị thế của Bitcoin như một tài sản chủ lưu, mà còn có thể tiếp tục làm tăng mối tương quan giữa Bitcoin và chứng khoán Mỹ - hai tài sản phản ánh xu hướng của nền kinh tế Mỹ.
Tóm lại, mối tương quan với chứng khoán Mỹ đang dần tăng lên, với các nguyên nhân chính bao gồm phản ứng chung về giá đối với các sự kiện vĩ mô, ảnh hưởng đáng kể của các vị thế của tổ chức đối với thị trường, và ảnh hưởng tiềm năng của xu hướng chính sách Mỹ đối với thị trường. Từ góc độ này, chúng ta thực sự có thể sử dụng diễn biến của chứng khoán Mỹ để dự đoán nhiều xu hướng hơn đối với Bitcoin.
