Với sự tham gia của các ngân hàng lớn và các công ty thanh toán khổng lồ, stablecoin đang lấy lại đà phát triển, nhưng các vấn đề như tính ổn định, khuôn khổ pháp lý, rủi ro tập trung và gian lận vẫn chưa được giải quyết.
Ngày nay, stablecoin xuất hiện ở khắp mọi nơi — và lần này, những người đi đầu là các tổ chức tài chính “truyền thống”. Bank of America và Standard Chartered đang cân nhắc ra mắt stablecoin của riêng mình, tham gia cùng JPMorgan Chase. Công ty sau này trước đây đã ra mắt JPM Coin (sau này đổi tên thành Kinexys Digital Payment), cung cấp dịch vụ giao dịch cho các khách hàng tổ chức trên nền tảng blockchain Kinexys (trước đây là Onyx).
Mastercard có kế hoạch hợp tác với công ty khởi nghiệp crypto Bleap Finance để đưa stablecoin vào hoạt động chính thống, với mục tiêu cho phép sử dụng trực tiếp stablecoin trên Chuỗi (không cần sàn giao dịch hoặc trung gian) và kết nối liền mạch tài sản blockchain với mạng thanh toán toàn cầu của Mastercard.
Vào đầu tháng 4 năm 2025, Visa đã tham gia liên minh stablecoin USDG, trở thành tổ chức tài chính truyền thống đầu tiên tham gia liên minh. Vào cuối tháng 3 năm 2025, Sàn Giao Dịch Xuyên Lục Địa (ICE), công ty mẹ của Sở giao dịch chứng khoán New York, đã thông báo rằng họ đang nghiên cứu việc sử dụng stablecoin USDC và US Lợi nhuận Coin trong sàn giao dịch phái phái sinh , trung tâm thanh toán bù trừ, dịch vụ dữ liệu và các thị trường khác.
Tại sao stablecoin lại ngày càng được ưa chuộng?
Sự rõ ràng về quy định và sự chấp nhận của thị trường
Những hành động gần đây của các cơ quan quản lý châu Âu và Mỹ đã đưa ra hướng dẫn rõ ràng hơn về việc sử dụng crypto. Quốc hội Hoa Kỳ đang xem xét luật thiết lập các tiêu chuẩn chính thức cho stablecoin nhằm tăng cường niềm tin giữa các ngân hàng và công ty công nghệ tài chính.
Quy định về thị trường tài sản crypto của EU yêu cầu các đơn vị phát hành stablecoin trong nước phải tuân thủ các tiêu chuẩn tài chính cụ thể, bao gồm các yêu cầu dự trữ đặc biệt và các biện pháp giảm thiểu rủi ro. Các cơ quan tài chính Vương quốc Anh có kế hoạch xây dựng các quy tắc sử dụng stablecoin thông qua tham vấn công chúng để thúc đẩy hơn nữa tính phổ biến của chúng.
Sắc lệnh hành pháp số 14067 của chính quyền Trump, “Tăng cường địa vị của Hoa Kỳ trong công nghệ tài chính kỹ thuật số”, nêu rõ rằng sắc lệnh này “hỗ trợ và thúc đẩy sự phát triển của stablecoin được thế chấp bằng đô la hợp pháp trên toàn cầu”, đồng thời “cấm việc thành lập, phát hành, lưu hành và sử dụng các loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) tại Hoa Kỳ”. Sau khi sắc lệnh được ban hành, Công ty Tài chính World Liberty của Trump đã ngay lập tức tung ra stablecoin có tên là USD1, đánh dấu sự xuất hiện của một kỷ nguyên thống trị bởi stablecoin định được neo vào đô la.
Chúng ta có cần thêm stablecoin không?
Tình hình hiện tại của hệ sinh thái Stablecoin
Hầu hết trong số hơn 200 stablecoin hiện nay đều được neo theo đồng đô la Mỹ. Trong đó, hai stablecoin lâu đời vị trí chủ đạo : Tether (USDT), ra mắt năm 2014, và USDC, ra mắt năm 2018, dẫn đầu thị trường chiếm tỷ lệ giá trị vốn hóa thị trường lần lượt là 65% và 28% - cả hai đều sử dụng mô hình thế chấp bằng tiền pháp định tập trung.
Ở vị trí thứ ba là đồng tiền mới USDe, được ra mắt vào tháng 2 năm 2024, chiếm khoảng 2% thị thị phần . Cơ chế hoạt động của nó rất độc đáo: neo giá được thực hiện thông qua phái sinh của thị trường crypto . Mặc dù chạy trên giao thức Ethereum DeFi, nó vẫn có đặc điểm tập trung vì nó dựa vào sàn giao dịch tập trung để nắm giữ các vị thế phái sinh.
Ba cơ chế cốt lõi stablecoin
- Tài sản thế chấp bằng tiền pháp định tập trung: Một công ty tập trung nắm giữ tài sản dự trữ trong ngân hàng/ ủy thác tín nhiệm (tiền tệ) hoặc kho tiền (vàng) và phát hành token(tức là stablecoin ) tương ứng với tài sản .
- Tài tài sản thế chấp crypto phi tập trung : được hỗ trợ bởi tài sản crypto phi tập trung khác. Ví dụ, stablecoin Dai của MakerDAO, mặc dù được neo phi tập trung, không có một thực thể nào kiểm soát việc phát hành.
- Phi tập trung không thế chấp: Lượng cung ứng token được kiểm soát thông qua thuật toán hợp đồng thông minh để duy trì giá trị ổn định. Theo một số cách, điều này tương tự như hoạt động của một ngân hàng trung ương - cũng không dựa vào tài sản dự trữ để duy trì sự ổn định tiền tệ. Sự khác biệt là các ngân hàng trung ương như Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ công khai xây dựng chính sách tiền tệ dựa trên các thông số rõ ràng và vị thế là đơn vị phát hành tiền tệ pháp định mang lại uy tín cho các chính sách của họ.
Tách biệt rủi ro và bẫy gian lận
Stablecoin được cho là có tính ổn định và mục đích ban đầu của chúng là khắc phục tính biến động tự nhiên của crypto. Để duy trì sự ổn định cần có hai điều kiện chính: (1) neo vào một tài sản ổn định; và (2) có cơ chế hiệu quả để duy trì mỏ neo.
Nếu gắn với tài sản biến động như vàng hoặc điện, stablecoin khó có thể là lựa chọn rủi ro thấp. Ví dụ, USDe duy trì tỷ giá cố định với đồng đô la Mỹ thông qua biện pháp phòng ngừa rủi ro Delta và sử dụng các vị thế mua và bán tương lai để tạo ra lợi nhuận hàng năm là 27% - cao hơn nhiều so với lợi nhuận 12% của stablecoin đô la Mỹ khác. Tuy nhiên, bản thân các vị thế phái sinh có thuộc tính rủi ro cao, trái ngược với mục đích thiết kế ban đầu của stablecoin.
Trong hơn mười năm phát triển stablecoin, chưa có cuộc khủng hoảng tách rời lớn nào xảy ra ngoại trừ sự cố Terra. Sự sụp đổ của Terra không phải do dự trữ không đủ hoặc cơ chế hoạt động không tốt, mà là kết quả của gian lận và thao túng.
TerraUSD (UST) ban đầu thiết kế một cơ chế chênh lệch giá giữa token UST và LUNA: đốt LUNA có thể tạo ra UST. Để thu hút các nhà giao dịch tham gia, đội ngũ Terra cung cấp lợi nhuận đặt cọc 19,5% (tức là lãi tiền gửi) thông qua giao thức Anchor. Lãi suất cao như vậy rõ ràng là không bền vững - người đi vay phải trả mức lãi suất tương đương hoặc cao hơn cho người cho vay để kiếm được lợi nhuận 19,5%. Phân tích từ tháng 1 năm 2022 cho thấy Anchor Protocol hiện đang trong tình trạng lỗ vốn. Một trong những cáo buộc chính trong vụ kiện chống lại người sáng lập Terraform Labs là giao thức Anchor thực chất là một kế hoạch Ponzi.
Vào tháng 3 năm 2025, Galaxy Digital đã đạt được thỏa thuận trị giá 200 triệu đô la với Tổng chưởng lý New York vì không tiết lộ xung đột lợi ích khi quảng bá token LUNA. Vào tháng 1 cùng năm, nhà sáng lập Terra là Do Kwon bị kết tội gian lận chứng khoán và phải đối mặt với nhiều cáo buộc bao gồm gian lận chuyển tiền và gian lận hàng hóa tại Hoa Kỳ. Nếu các cơ quan quản lý muốn ngăn chặn những sự cố tương tự, trọng tâm nên là cách ngăn chặn những kẻ gian lận phát hành hoặc thao túng stablecoin.
Phi tập trung: Khơi dậy mục đích ban đầu Bitcoin
Hầu hết stablecoin đều áp dụng mô hình thế chấp tài sản tập trung và được các doanh nghiệp kiểm soát. Điều này có thể dẫn đến việc biển thủ tiền của khách hàng hoặc yêu cầu sai lệch về mức dự trữ đầy đủ. Để ngăn chặn hành vi như vậy, cơ quan quản lý cần giám sát chặt chẽ và xây dựng các quy định giống như chứng khoán.
Stablecoin tập trung trái ngược với khái niệm blockchain và mục đích ban đầu Bitcoin. Khi Bitcoin lần đầu tiên được tạo ra, nó được hình dung là một nền tảng thanh toán phi trung gian, không bị kiểm soát bởi các tập đoàn, ngân hàng hoặc chính phủ mà là một cơ chế phi tập trung do người dân quản lý.
Nếu stablecoin áp dụng mô hình tập trung, chúng sẽ phải tuân theo các quy định tương tự như tài sản tập trung khác. Có lẽ bây giờ là lúc khơi dậy lại ý định ban đầu của Bitcoin theo cách "ổn định" hơn: phát triển stablecoin phi tập trung theo thuật toán không bị bất kỳ công ty, ngân hàng hay chính phủ nào kiểm soát và thực sự hồi sinh tinh thần cốt lõi của blockchain.
