Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, mới đây bày tỏ hy vọng rằng Zcash – một trong những dự án tiên phong về quyền riêng tư trên blockchain – sẽ tránh xa mô hình quản trị dựa trên token. Theo ông, hình thức “token-based governance” tưởng như dân chủ nhưng thực chất tồn tại nhiều lỗ hổng có thể làm suy yếu những giá trị cốt lõi mà Zcash đang theo đuổi suốt nhiều năm, đặc biệt là quyền riêng tư của người dùng.
Buterin cho rằng cơ chế bỏ phiếu bằng token khiến việc ra quyết định bị chi phối bởi “người sở hữu token trung vị”, tức nhóm nắm giữ lượng token đủ để ảnh hưởng đến kết quả nhưng lại không nhất thiết am hiểu sâu về công nghệ hay triết lý bảo mật của dự án. Điều này theo ông có thể khiến các tiêu chuẩn về quyền riêng tư bị đánh đổi để lấy lợi ích ngắn hạn về kinh tế. Ông nhấn mạnh rằng mô hình này thậm chí còn kém hiệu quả hơn cơ chế quản trị hiện tại của Zcash, vốn được xây dựng nhằm cân bằng giữa sự phi tập trung và việc bảo vệ tầm nhìn dài hạn của dự án.
Quan điểm này xuất hiện trong bối cảnh cộng đồng Zcash gần đây đang tranh luận về hướng đi tiếp theo cho bản nâng cấp lớn của mạng lưới, đặc biệt là việc xem xét các mô hình quản trị mới để thu hút nhà đầu tư và thúc đẩy phát triển. Một số thành viên ủng hộ việc áp dụng mô hình token voting để tăng tính minh bạch và tạo động lực kinh tế, nhưng ý kiến trái chiều từ Vitalik một lần nữa đưa chủ đề “bỏ phiếu bằng token có thật sự phi tập trung?” trở lại tâm điểm.
