Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) Paul Atkins mới đây đã mô tả thị trường dự đoán là một “vấn đề rất lớn” mà các cơ quan quản lý liên bang đang đặc biệt quan tâm, trong bối cảnh lĩnh vực này tăng trưởng bùng nổ và đối mặt với nhiều tranh cãi pháp lý tại Mỹ.
Phát biểu trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, ông Atkins cho biết thị trường dự đoán là lĩnh vực có khả năng chồng lấn thẩm quyền giữa SEC và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC). Theo ông, đây là một trong những điểm nhạy cảm nhất hiện nay vì cách phân loại sản phẩm sẽ quyết định cơ quan nào có quyền giám sát. Chủ tịch CFTC hiện tại là ông Michael Selig, và hai bên đang duy trì trao đổi thường xuyên để xử lý các vấn đề phát sinh.
Thị trường dự đoán như Kalshi và Polymarket đã tăng trưởng mạnh trong vòng một năm qua, đặc biệt sau chu kỳ bầu cử Mỹ năm 2024 – thời điểm ông Donald Trump giành chiến thắng và hiện đang giữ chức Tổng thống. Lượng người dùng và thanh khoản trên các nền tảng đặt cược theo sự kiện (event contracts) tăng vọt, từ các hợp đồng liên quan đến bầu cử, chính sách lãi suất cho đến sự kiện thể thao và địa chính trị.
Cốt lõi của tranh luận nằm ở câu hỏi: hợp đồng dự đoán là sản phẩm phái sinh thuộc thẩm quyền CFTC theo Đạo luật Giao dịch Hàng hóa (Commodity Exchange Act), hay là chứng khoán chịu sự giám sát của SEC? Các nhà vận hành thị trường lập luận rằng Quốc hội Mỹ đã trao quyền tài phán độc quyền đối với các sản phẩm phái sinh hàng hóa cho CFTC, do đó các “event contracts” phải được quản lý ở cấp liên bang thay vì theo luật cờ bạc của từng bang.
Trong khi đó, một số bang đã khởi kiện hoặc đưa ra cảnh báo rằng các nền tảng này có thể vi phạm luật trò chơi và cá cược địa phương, đặc biệt với các hợp đồng liên quan đến thể thao trên Kalshi. Điều này khiến thị trường dự đoán trở thành điểm nóng pháp lý giữa chính quyền bang và liên bang.
Ông Atkins nhấn mạnh rằng phần lớn thị trường dự đoán “nghiêng về phía CFTC”, nhưng SEC vẫn có vai trò nếu sản phẩm mang đặc tính của chứng khoán. Theo ông, “một chứng khoán vẫn là chứng khoán, bất kể được cấu trúc theo cách nào”, và sự khác biệt đôi khi nằm ở câu chữ trong hợp đồng. Khi được hỏi liệu SEC có ban hành quy định cụ thể hay không, ông chỉ trả lời ngắn gọn: “Chúng ta sẽ chờ xem”.
Đáng chú ý, SEC và CFTC gần đây đã phối hợp trong sáng kiến “Project Crypto” nhằm hiện đại hóa khung pháp lý cho tài sản số. Điều này đánh dấu sự thay đổi so với giai đoạn trước, khi hai cơ quan từng bị xem là đang “tranh giành địa bàn” quản lý crypto. Trước đây, cựu Chủ tịch CFTC Rostin Behnam cho rằng phần lớn tiền mã hóa là hàng hóa, trong khi cựu Chủ tịch SEC Gary Gensler khẳng định hầu hết token – ngoại trừ Bitcoin – đều là chứng khoán. Hiện tại, theo ông Atkins, hai cơ quan đang họp định kỳ hàng tuần để tránh xung đột thẩm quyền và xây dựng cách tiếp cận thống nhất hơn.
Chủ tịch CFTC Selig cũng cho rằng thị trường dự đoán có giá trị nếu được quản lý đúng cách. Ông nhấn mạnh mục tiêu không phải là bóp nghẹt đổi mới, mà là xây dựng quy định phù hợp để bảo vệ nhà đầu tư và đảm bảo các nền tảng này phát triển ngay tại Mỹ thay vì bị đẩy ra nước ngoài.
Tuy nhiên, thị trường dự đoán cũng đang chịu áp lực giám sát ngày càng tăng. Một số báo cáo gần đây nêu lên lo ngại về khả năng giao dịch nội gián khi người tham gia có thông tin sớm về các sự kiện chính sách hoặc quyết định kinh tế. Ngoài ra, đã có đề xuất lập pháp nhằm hạn chế hoặc cấm các hợp đồng đặt cược liên quan trực tiếp đến kết quả chính trị, do lo ngại tác động tới tiến trình dân chủ.
